Wat is stress en wat kunnen de gevolgen hiervan zijn

door: Koos Dirkse

Stress is in de eerste plaats een fysieke reactie. Bij stress denkt het lichaam dat het wordt aangevallen en schakelt het over op de ‘vecht of vlucht’ modus, waarbij een complexe mix van hormonen en chemicaliën zoals adrenaline, cortisol en noradrenaline worden vrijgegeven om het lichaam voor te bereiden op fysieke actie. Dit veroorzaakt een aantal reacties van bloed dat naar spieren wordt geleid om onnodige lichaamsfuncties zoals de spijsvertering uit te schakelen.

Het probleem is als ons lichaam door onaangename situaties in een staat van stress terechtkomt. Wanneer de bloedstroom alleen de belangrijkste spieren bereikt, die nodig zijn om te vechten of te vluchten, wordt de hersenfunctie geminimaliseerd. Dit kan leiden tot een onvermogen om ‘juist te denken’; een toestand die een grote belemmering kan zijn voor zowel ons werk als thuis. Als we lange tijd in een staat van stress verkeren, kan dit schadelijk zijn voor onze gezondheid. De resultaten van verhoogde cortisolspiegels kunnen een toename van het suiker- en bloeddrukniveau en een afname van het libido betekenen.
De reactie van het lichaam op stress kan hoofdpijn, rugpijn of buikpijn veroorzaken. Stress kan ook je energie verminderen, je slaap verwoesten en er voor zorgen dat je je humeurig, vergeetachtig en lusteloos voelt.
Een stressvolle situatie veroorzaakt een reeks gebeurtenissen. Je lichaam maakt adrenaline vrij, een hormoon dat tijdelijk je ademhaling en hartslag versnelt en je bloeddruk verhoogt. Deze reacties bereiden je voor om de situatie aan te pakken, de “vecht of vlucht” reactie.
Wanneer er continu stress is, blijft je lichaam dagenlang of wekenlang in een hoge versnelling functioneren.

Iedereen voelt stress op verschillende manieren en reageert er ook verschillend op. Hoeveel stress je ervaart en hoe je erop reageert, kan leiden tot een breed scala aan gezondheidsproblemen en daarom is het van cruciaal belang om te weten wat je eraan kunt doen.
Maar als je stressreactie niet stopt en deze stressniveaus veel langer hoger blijven dan nodig is om te overleven, kan dit een negatieve invloed hebben op je gezondheid. Chronische stress kan verschillende symptomen veroorzaken en invloed hebben op je algehele welzijn. Symptomen van chronische stress zijn:

  • prikkelbaarheid
  • angst
  • depressie
  • hoofdpijn
  • rugpijn
  • pijn in de spieren
  • maagpijn
  • slapeloosheid

“Wanneer stress excessief is, kan het bijdragen aan hoge bloeddruk, ook hypertensie genoemd, astma, ontstekingen, prikkelbare darmsyndroom,” zei Ernesto L. Schiffrin, MD, Ph.D., chefarts bij Sir Mortimer B. Davis-Jewish General Hospital, professor en vice-voorzitter van onderzoek voor het Department of Medicine aan de McGill University in Montreal.

Stress en je hart
Meer onderzoek is nodig om te bepalen hoe stress bijdraagt aan hartziekten, de leidende moordenaar bij Amerikanen. Stress kan van invloed zijn op gedrag en factoren die het risico op hart- en vaatziekten verhogen: hoge bloeddruk en cholesterol, roken, lichamelijke inactiviteit en te veel eten. Hoewel het verband tussen stress en hartaandoeningen niet duidelijk is, kan chronische stress ertoe leiden dat sommige mensen te veel gaan roken en/of alcohol gaan drinken om de stress te ‘beheersen’, maar deze gewoonten kunnen de bloeddruk verhogen en kunnen de wanden van de slagaders beschadigen.

Kan het beheersen van stress hartziekten verminderen of voorkomen?
Het beheren van stress is noodzakelijk voor je algehele gezondheid. Onderzoekers bestuderen momenteel of het omgaan met stress effectief is voor hartziekten. Uit studies is gebleken, hoe goed behandeling of therapieën werken bij het verminderen van de effecten van stress op hart- en vaatziekten. Studies met psychosociale therapieën – met zowel psychologische als sociale aspecten – zijn veelbelovend in het voorkomen van tweede hartaanvallen. Na een hartaanval of een beroerte moeten mensen die zich depressief of angstig voelen door stress, met hun arts of andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg praten.

Hormonale problemen
Stress vermindert het ‘goede’ testosteron hormoon en verhoogt daarmee het ‘slechte’ oestrogeen hormoon. De levensstijl is dus van invloed op de balans van oestrogeen in het lichaam. Hierdoor kan een oestrogeendominantie ontstaan, waardoor een hormonale onbalans met als gevolg: vocht vasthouden. Na het 35ste levensjaar begint het oestrogeenpeil te dalen en is er dus nog meer kans op het vasthouden van vocht.

Centraal zenuwstelsel en endocriene systemen
Het centrale zenuwstelsel (CZS) is verantwoordelijk voor de “vecht of vlucht” -respons. In de hersenen krijgt de hypothalamus de bal aan het rollen en vertelt de bijnieren om de stresshormonen adrenaline en cortisol aan te maken. Deze hormonen doen het hart sneller kloppen en sturen bloed naar de gebieden die dit het meest nodig hebben in een noodgeval, zoals de spieren, hart, longen en andere belangrijke organen.
Wanneer de waargenomen angst weg is, moet de hypothalamus alle systemen vertellen om weer normaal te gaan functioneren. Als het centrale zenuwstelsel niet normaal terugkeert, of als de stressfactor niet verdwijnt, zal de stress aanhouden.
Chronische stress is ook een gedragsfactor zoals te veel eten of te weinig eten, alcohol- of drugsmisbruik en sociale afzondering.

Luchtwegen en cardiovasculaire systemen
Stresshormonen beïnvloeden de ademhalings- en cardiovasculaire systemen. Tijdens de stressreactie adem je sneller in, een poging om snel zuurstofrijk bloed naar je lichaam te verspreiden. Als je al een ademhalingsprobleem hebt zoals astma, emfyseem of embolieën, kan stress het nog moeilijker maken om te ademen.
Tijdens stress pompt je hart ook sneller. Stresshormonen zorgen ervoor dat je bloedvaten samentrekken en meer zuurstof naar je spieren leiden, zodat je meer kracht hebt om actie te ondernemen. Maar dit verhoogt ook de bloeddruk. Dientengevolge, zal frequente of chronische spanning uw hart te lang te hard laten werken. Wanneer uw bloeddruk stijgt, neemt ook het risico toe voor het krijgen van een hartaanval of een beroerte.

Spijsverteringskanaal
Onder stress produceert de lever extra bloedsuiker ( glucose ) om je een boost van energie te geven. Als men onder chronische stress verkeert, kan het lichaam deze extra glucosestoot misschien niet bijhouden. Chronische stress kan het risico de ontwikkeling vergroten van diabetes type 2.
De golf van hormonen, een snelle ademhaling en een verhoogde hartslag kunnen je ook van streek maken tijdens de spijsvertering. Je hebt meer kans op maagzuur of zure reflux dankzij een toename van maagzuur. Stress veroorzaakt geen zweren (een bacterie genaamd H. pylori doet dit meestal), maar het kan het risico verhogen en ervoor zorgen dat men last krijgt van maagzweren.
Stress kan ook invloed hebben op de manier waarop voedsel zich door het lichaam begeeft, wat leidt tot diarree of constipatie. Je zou ook last kunnen hebben van misselijkheid, braken of maagpijn.

Spierstelsel
De spieren worden gespannen om zichzelf te beschermen tegen verwondingen als men gestrest is. Ze hebben de neiging om weer te ontspannen als de stress vermindert. Doch als men constant onder stress verkeert, krijgen de spieren weinig kans om te ontspannen. Strakke spieren veroorzaken hoofdpijn, rugpijn, schouderpijn en pijn in andere delen van het lichaam. In de loop van de tijd kan dit een ongezonde cyclus veroorzaken als men stopt met sporten en pijnstillers moet gebruiken voor verlichting.

Seksualiteit en voortplantingssysteem
Stress is vermoeiend voor zowel lichaam als geest. Het is niet ongewoon om je verlangen te verliezen als je onder constante stress staat. Hoewel stress op de korte termijn ertoe kan leiden dat mannen meer van het mannelijk hormoon testosteron produceren, duurt dit effect niet lang.
Als de stress lang aanhoudt, kan het testosteronniveau van een man beginnen te dalen. Dit kan de productie van sperma verstoren en erectiestoornissen of impotentie veroorzaken. Chronische stress kan ook het risico op infectie van mannelijke voortplantingsorganen verhogen, zoals de prostaat en teelballen.
Voor vrouwen kan stress de menstruatiecyclus beïnvloeden. Het kan leiden tot onregelmatige, zwaardere of pijnlijkere periodes, waarbij de pijn vlak voord en tijdens de menstruatie zeer sterk uitstraalt naar de onderrug. Chronische stress kan ook de fysieke symptomen vergroten van de menopauze.

Immuunsysteem
Stress stimuleert het immuunsysteem, wat een voordeel kan zijn tijdens acute situaties. Deze stimulatie kan helpen infecties te voorkomen en wonden te genezen. Maar na verloop van tijd zullen stresshormonen het immuunsysteem verzwakken en de reactie van het lichaam op indringers van buitenaf, verminderen. Mensen met chronische stress zijn vatbaarder voor virale ziekten zoals griep en verkoudheid en andere infecties. Stress kan ook de tijd die nodig is om te herstellen van een ziekte of verwonding, verlengen.

Wat kun je doen aan stress?
Sporten, een positieve houding handhaven, niet roken, niet te veel koffie drinken, een gezond voedingspatroon volgen en een gezond gewicht nastreven, zijn goede manieren om met stress om te gaan, zei Schiffrin, die ook de Canadese onderzoekstoel Hypertensie en Vasculair Onderzoek bekleedt bij het Davis Institute for Medical Research.
Medicijnen zijn voor veel klachten nuttig, maar meestal niet voor stress. Sommige mensen nemen kalmeringsmiddelen om snel rustig te worden, maar het is op de lange termijn veel beter om te leren omgaan met je stress door middel van ontspanning- of stressbeheersingstechnieken. Zorg ervoor dat je stress niet verwart met angst. Als je last hebt van angst, spreek dan met je arts over een behandelplan, ook of je medicatie nodig hebt. Uitzoeken hoe stress je leven beïnvloedt, is een belangrijke stap om ermee om te gaan.
Als je stress hebt, wat doe je dan:

  • eten om te kalmeren?
  • praat en eet heel snel?
  • alcohol drinken en/of roken?
  • rondrennen, maar niet veel gedaan krijgen?
  • te veel werken?
  • treuzelen in alles?
  • te weinig of teveel slapen of beide
  • proberen om te veel dingen tegelijk te doen?

Het onderkennen van zelfs één van deze gedragingen kan betekenen dat je niet zo goed met stress kunt omgaan als zou moeten. Als je stress non-stop is, kan stressbeheersingstherapie ook helpen.

Politiek Den Haag, waar is de huisarts?

De zorg was een belangrijk item tijdens de verkiezingen. Niet de kwaliteit en het resultaat van de zorg, die moeilijk meetbaar zijn – omdat we in Nederland de registratie van de zorg hebben laten verslonzen – maar de kosten. Die zijn bekend en daar kun je zo lekker mee optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. De vierde klas lagere school bij uitstek! Als je erg slim bent, dan kies je nog een perspectief, dat liefst zo hoog mogelijke kosten scoort, bijvoorbeeld de ouderenzorg..

Maar waar is het totaalbeeld van de zorg? Noem het maar het architectuurplaatje, waar je romp en aangeplakte puisten duidelijk op ziet? Diep triest dat geen enkele politicus dat kan produceren, maar de grenzen voor onze zorg, op basis van de euro die de overheid ervoor over heeft, gaat bepalen.

Laten we in de basisarchitectuur van de zorg (weer) eens een lans breken voor de rol van de huisarts. Huisarts zijn moet in een tijd van ongebreidelde besparingsdrift van een euroverslindende overheid niet echt een pretje zijn. Of je maar even meer wilt gaan doen tegen gelijke of minder inkomsten. Dat lukt natuurlijk nooit en de huisarts heeft er het beeld van medische ambtenaar, werkt van negen tot vijf, aan overgehouden.

Oh ja hoor, natuurlijk kan een huisarts na kantoortijd patiënten behandelen, maar dan in een huisartsenpost (HAP). De huisartsenpost ontvangt ongeveer tien keer zoveel voor een consult dan de huisarts tijdens zijn bedrijfstijd. Als hij/zij het waagt een vraagteken te zetten waarom een patiënt niet gewoon tijdens de spreekuurtijd op consult komt, wordt hij/zij niet alleen door de patiënt terecht gewezen, maar ook van de zorgverzekeraar mag hij/zij weinig medewerking verwachten. Die betaalt klakkeloos en wil verder geen commentaar. Niet morren, na de nachtdienst is er de volgende morgen gewoon weer de eigen praktijk met de zorgen van de patiënten. Hoezo wet werktijden? De huisarts wordt ten onrechte verguisd en vergeten in de zorg, terwijl deze dicht bij de patiënt zou moeten staan.

Genoeg hierover, laten we eens kijken wat hij/zij, de familievriend(in) van vroeger, zo allemaal kan. Zoals het woord familievriend(in) al zegt, kent hij/zij zijn patiënten door en door. Hij/zij kent hun vragen, wensen en ja, het is immers 2018, ook hun eisen en wensen. Hij/zij kent de gezondheidsrisico’s, weet welke preventie wel en niet aanslaat en is als enige op de hoogte van de veranderingen in de loop der tijd in de gezondheid en het welzijn van zijn/haar individuele patiënten.
Hij/zij is bij uitstek de monitor voor de gezondheidstoestand van de populatie en de veranderingen die zich erin voltrekken. Met recht kan hij/zij vertellen en documenteren wat de vragen en behoeften van de oudere patiënt zijn en hoe deze op individuele wijze ingevuld kunnen worden zonder dat daar een heel administratief, bureaucratische organisatie onder leiding van niet-wetende managers voor opgetuigd moet worden. Hij/zij levert de basiszorg en kan bepalen of de patiënt voor de zorg naar een ander echelon in ons zorgstelsel moet, of dat deze daar moet blijven of gewoon terug kan keren voor verdere zorg. Hij/zij kan met recht de regievoerder van de zorg op menselijke maat genoemd worden.

Om de huisarts als regievoerder van de zorg te bombarderen moet je natuurlijk wel een aantal randvoorwaarden opstellen. Zo is er het aantal huisartsen en de onderlinge concurrentie. We zullen meer huisartsen nodig hebben, die een gezonde onderlinge concurrentie voeren. De bedrijfstijden die nu voor de werkende patiënt verre van optimaal zijn, zullen aangepast moeten worden aan de veranderde vraag en het aanbod.
De huisartsen gaan de concurrentie aan met de poliklinieken van de ziekenhuizen. Die poliklinieken zijn nog steeds een gehannes met slechte logistiek, te lange toegangstijden en als je er eenmaal bent, lange wachttijden voor je eindelijk in de spreekkamer je zegje in drie minuten mag doen. Dat kan gewoonweg heel wat beter. Een blik op de geregistreerde DBC-codes, een financiële registratie op basis waarvan de ziekenhuizen betaald worden, leert je heel snel dat meer dan 30% van de poliklinische diagnoses met verrichtingen heel goed door een huisarts gedaan kunnen worden. En dat kost héél wat minder, omdat de overheadkosten van de huisarts heel wat lager zijn. Natuurlijk zal de huisarts een eerlijke prijs moeten krijgen voor de diagnosen en verrichtingen die hij erbij krijgt. Maar dan nog: een heel goede, snel toegankelijke zorg dichtbij de patiënt tegen een heel goede prijs.

Een topbesparing is er in de ondersteuning van de zorg, wanneer de huisarts echt de regie zou voeren in de kosten voor het elektronisch patiënten dossier, kortweg het EPD (veel beter is overigens de term Patiëntgebonden dossier, kortweg PGD). Geef de huisarts de regie over de digitale zorggegevensverzameling van zijn/haar patiënt. Alle dikke managementadviezen, overbetaalde consultants en overprijsde EPD’s die de ziekenhuizen voor tientallen miljoenen aanschaffen en voor evenzo vele miljoenen proberen in de lucht te krijgen en te houden ten spijt, gaat het in de basis om een slimme registratie van de zorgvraag, de diagnose, de verrichting en de medicatie.
Geef de huisarts voor een gestandaardiseerd landelijk EPD een vast bedrag per verzekerde per jaar, waarmee het systeem en de basiseisen (bijvoorbeeld de gegevensuitwisseling), die je eraan stelt, betaald kunnen worden en schrijf de uniforme codering van zorgvraag, diagnose, verrichting en medicatie voor met Internationale Classificaties. De uitwisseling van de persoonsgegevens gebeurt met een extract uit die geüniformeerde gegevens en betekent een betere kwaliteit van gegevens, een verhoging van de patiëntveiligheid en eenvoud.
De ziekenhuizen hebben het huisartssysteem dat dus bestaat uit een EPD en een gestandaardiseerde gegevensverzameling maar te volgen en te incorporeren in hun bedrijfssysteem. En dat systeem is in ieder geval vele miljoenen goedkoper dan wat ze nu invoeren en kan echt een rol spelen bij het verbeteren van hun bedrijfsproces. En laten we het dan nog maar niet over de eenheid van taal (de classificaties) hebben, die de ziekenhuizen niet of slecht gebruiken. Hoe komen ze erbij dat ze kennis over patiënten en ontwikkelingen hebben?

Je vraagt je af: Wat let de politiek om dit nu eens echt van de grond te krijgen? Het ontbreken van het architectuurplaatje op het netvlies? Zo moeilijk is het echt niet als je de moed maar hebt om echt te willen veranderen, je doelstellingen scherp formuleert, de criteria concreet definieert en het eigenaarschap van de zorgregie eindelijk eens vastlegt bij de huisarts en hem/haar er eerlijk voor honoreert.

Dokter, behandel met je hart en neem je verantwoordelijkheid!

Vrijdagnacht, Nicole wordt wakker met een hevige zeurende pijn, rechts in de bovenbuik, uitstralend naar de rug. Daarnaast is ze erg misselijk. De volgende dag heeft ze een bezoek gebracht aan de huisartsenpost. De wat oudere, ervaren huisarts had sterke vermoedens van een galblaasontsteking en hij verwees haar naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis.

Opname
Nicole werd daar onderzocht door een assistent-chirurg, die besloot om haar op te nemen. De volgende dag zouden er meer onderzoeken plaatsvinden, waaronder het maken van een echo. De dienst van de eerste arts zat erop en die volgende ochtend kwam er een andere assistent-chirurg aan haar bed. Zij gaf aan, dat verder onderzoek niet nodig was, ook geen echo. Nicole kon naar huis met het advies eenmaal daags 80 mg Omeprazol (een maagzuurremmer) te nemen en 8 tabletten paracetamol, of meer, tegen de pijn.

Naar huis
Thuisgekomen ging het niet goed met Nicole. De misselijkheid was enorm, ze kon niets eten. Daarbij was de pijn ondraaglijk! Nicole is alleenstaande moeder met nog twee kinderen thuis, waar ze nu niet voor kon zorgen. Daarnaast maakte ze zich zorgen over haar nieuwe baan waar ze kort geleden is begonnen.
Woensdag was haar situatie zo heftig dat ze een bezoek bracht aan de huisarts. Deze wilde toch een echo hebben en bloeduitslagen. Een echo aanvragen duurt drie tot vier weken, tenzij Nicole bereid is naar een gemeente 20 km verderop te gaan (het ziekenhuis waar ze was opgenomen is nog geen tien minuten van haar woning, maar daar had men geen tijd). Dit zou de volgende dag kunnen. Ze moest familie met een auto vragen om met haar mee te gaan, het openbaar vervoer zou uren extra kosten.

Uitslag echo
De dag daarop (vrijdag) zou de uitslag bekend zijn. Haar eigen huisarts belde haar die middag op. Bij de eerste blik was het al duidelijk: een hevige galblaasontsteking, waaraan ze op korte termijn geholpen dient te worden. Maar met het weekend en de Kerstdagen voor de deur, zal dit nog minstens een week duren.

Wat is het resultaat?
Als de assistent-chirurg haar werk goed had gedaan en haar supervisor de moeite had genomen om haar ook te onderzoeken, was er direct een echo gemaakt en was Nicole niet al die ellende aangedaan. De leidinggevende vindt het blijkbaar niet nodig om betere controle uit te oefenen. Stel je voor zeg, in je weekend! Als je zo met patiënten omgaat had je tuinman op een begraafplaats moeten worden en geen arts!
Dat door deze verzaking van hun taak:

  • Nicole minstens 14 dagen behoorlijk ziek is;
  • Ze met haar kinderen vreselijke Kerstdagen ingaat;
  • Het hele circus met opname weer opnieuw gaat beginnen;
  • Zij langdurig haar werk niet kan oppakken;
  • Als het tegenzit zij haar nieuw verworven baan kwijt is;
  • De zorgkosten enorm oplopen; het eerste weekend, waaronder twee opname dagen worden doorberekend, zonder dat er iets is gebeurd.

In deze gevallen dienen patiënten toch mondiger te worden en klachten over zulke zaken in te dienen. Krijgt men geen bevredigend antwoord, stap dan naar het medisch tuchtcollege, want dit soort wanprestaties, waaraan nog een hoop geld aan wordt verdiend, dient de kop te worden ingedrukt.

Om privacyredenen heb ik voor de patiënte de naam Nicole toegekend.

Magnesiumtekort!

Bij magnesium denkt men in eerste instantie aan het witte poeder, waarmee in de turnwereld de handen worden ingewreven bij rekstokoefeningen. Toch is dit mineraal onmisbaar voor het functioneren van het lichaam. De mens heeft het nodig om in leven te blijven. Magnesium behoort tot de meest voorkomende mineralen op aarde en in het menselijk lichaam. Hoeveel heb je hiervan nodig en wat doet zich voor als er een tekort ontstaat?

Wat is magnesium?
Het woord ‘magnesium’ is afkomstig van de naam van een Griekse stad, Magnesia, gelegen in de regio Thessalië aan de Egeïsche Zee. De bodem hiervan is rijk aan magnesium. Het is een scheikundig element met het symbool Mg en atoomnummer 12.
Magnesium was in de vorm van magnesiumoxide al heel lang bekend, maar pas in 1755 werd ontdekt dat men met een nieuwe stof te maken had. Tot die tijd werden magnesiumoxide en calciumoxide met elkaar verward en beide ongebluste kalk genoemd.

Wat doet magnesium?
Magnesium heeft tal van functies in het lichaam. Na zuurstof en water is het voor de mens een belangrijk middel om in leven te blijven en goed te kunnen functioneren.

  • aanmaak van hormonen;
  • opbouw van spieren;
  • opbouw van beenderen;
  • ontspannen van spieren;
  • ontspannen van zenuwen;
  • overdracht van zenuwprikkels;
  • reguleren bloeddruk;
  • belangrijk voor een goede schildklierwerking;
  • goede slaapkwaliteit;
  • helpt bij huidklachten, oa psoriasis, zonneallergie en acne;
  • hormoonhuishouding;
  • transport van energie;
  • celgroei en celdeling;
  • cholesterolgehalte;
  • bloedsuikerspiegel;
  • behoud geheugen.

Door een tekort aan magnesium ontstaat er stress. Hierdoor worden de bloedvaten vernauwd, de bloeddruk verhoogd en gaat het hart sneller kloppen. Elk orgaan in het lichaam, met name het hart, de spieren en de nieren hebben magnesium nodig.

Wat is de gangbare norm van magnesium
Tussen de 60 en 70% van de mensen in de westerse wereld heeft een tekort aan magnesium.
In een lichaam komt gemiddeld 24 tot 25 gram magnesium voor, met name in de botten (circa 60%), de spieren bevatten circa 20% van het magnesium en zachte weefsels ook ongeveer 20% van het totaal. Circa 1% van het magnesium bevindt zich als ionen/elektrolyten in het bloed. Door dit laatste kan het gehalte van magnesium via de bloedwaarde worden gemeten.
Volgens richtlijnen van de gezondheidsraad hebben volwassen mannen of zwangere vrouwen dagelijks zeker 300 tot 350 mg magnesium nodig en volwassen vrouwen 250 tot 300mg.

Waar zit magnesium in?
Tal van voedingsstoffen bevat magnesium, zoals:

  • groenten (spruitjes, spinazie, postelein, broccoli, rucola, asperges, artisjok, bloemkool, aubergine, bieten);
  • kruiden, bv peterselie, selderie, dille en basilicum;
  • vlees en vleeswaren;
  • fruit, bv ananas, banaan, framboos;
  • zaden, pitten en noten;
  • sojaproducten;
  • cacao;
  • volkoren tarwebrood en roggebrood;
  • schaal-, week- en schelpdieren;
  • zeewier en algen;
  • bepaalde vissoorten (makreel, heilbot);
  • water;
  • ongeraffineerd zout;
  • bonen en peulvruchten;
  • melk en zuivelproducten;
  • gedroogde vruchten (dadels, vijgen en abrikozen

Hoe wordt het magnesiumgehalte getest?
Voor een bepaling van de magnesiumstatus in het lichaam dient het magnesiumgehalte in de rode bloedcellen en de urine te worden gepaald. Een “Magnesium Loading Test” betreft een 24uurs urinetest. Ook kan de bepaling van het calcium- en kaliumgehalte in bloed en urine uitsluitsel geven over het magnesiumgehalte.

Symptomen bij een tekort aan magnesium
Magnesium is cruciaal voor de gezondheid en kan bij ernstige tekorten leiden tot diabetes, beroerte, kanker en dementie. Een licht tekort kan aanleiding geven tot:

  • nervositeit;
  • prikkelbaarheid;
  • spierpijn;
  • hartfalen;
  • verkrampingen;
  • verzwakt immuunsysteem;
  • depressies;
  • wakker schrikken (je denkt dat je valt);
  • migraine;
  • angsten;
  • fobieën;
  • onrust;
  • concentratieproblemen;
  • rugpijn;
  • nekpijn;
  • maagkrampen;
  • oorsuizen;
  • de hik;
  • vermoeidheid;
  • hoofdpijn;
  • verwarring;
  • overgevoeligheid;
  • tics;
  • trillen;
  • slapeloosheid;

Verder wordt door ondermeer dr. Carolyn Dean gesteld, dat magnesium de hersencellen zal beschermen tegen schadelijke invloeden van ondermeer aluminium, beryllium, cadmium, lood, kwik en nikkel. Verder stelt zij, dat bij tekort aan magnesium uiteindelijk Parkinson en Alzheimer kunnen ontstaan. Dit bleek ook uit verder wetenschappelijk onderzoek.
In het westen is de magnesiuminname te laag. Dit is ook een reden dat het aantal hartritmestoornissen bij de man is toegenomen, het aantal gevallen van hoge bloeddruk is verhoogd en dit aanleiding kan geven tot diabetes.

Hoe ontstaat magnesiumtekort?
In de eerste plaats kan het tekort ontstaan door een bepaald voedingspatroon. Daarnaast kan stress magnesiumtekort veroorzaken. Hoe meer stress, hoe meer magnesium wordt verbruikt. Door het lage magnesiumgehalte in de cellen, wordt er meer stress veroorzaakt, waardoor men in een vicieuze cirkel belandt. Ook kunnen bepaalde medicijnen en maagzuurremmers magnesiumtekort veroorzaken. Onder invloed van medicijnen, frisdranken, chemicaliën en suiker wordt magnesium te snel uit het lichaam afgevoerd. Ook problemen met de darmen, zoals de Ziekte van Crohn kan een tekort veroorzaken, doordat teveel magnesium wordt afgevoerd.

Tot slot
Er dient beter te worden gelet op de status van dit mineraal in het lichaam. Hoewel een tekort kan leiden tot zeer veel klachten, wordt er toch te weinig aandacht aan geschonken of over het hoofd gezien. Verder moet men zorgen, dat er voldoende magnesium wordt ingenomen. Dit kan door rekening te houden met bovengenoemde voeding, eventueel aangevuld met supplementen.
Door de ‘Nordic Nutrition Recommendations 2012’ wordt aanbevolen:

  • kinderen van 2 t/m 5 jaar: 120mg;
  • kinderen van 6 tot 9 jaar: 200mg;
  • jongens van 9 t/m 13 jaar: 280mg;
  • mannen vanaf 14 jaar: 350mg;
  • vrouwen vanaf 9 jaar: 280mg.

Wees alert bij aanhouden van bovengenoemde klachten en vraag aan de arts of deze wellicht kunnen worden veroorzaakt door een tekort aan magnesium.

HSP en hoogbegaafd, men struikelt over zichzelf

Uit onderzoek is gebleken, dat ongeveer 1 op de 15 mensen hooggevoelig zijn. Hoogbegaafdheid begint bij een IQ van 130, dat bij circa 2,5% van de bevolking voorkomt, een kleine 400.000 mensen. Het gemiddelde IQ in Nederland ligt op 102, wereldwijd is dit ongeveer 100. Er is ook een groep, die beide hebben: hoogbegaafd en hooggevoelig. Hier is geen percentage van bekend.

Highly sensitive person – HSP
Deze mensen nemen veel meer waar dan andere mensen. Ze worden door hun omgeving vaak ‘overprikkeld’. Het is niet mogelijk om zich af te sluiten voor deze signalen. Die overprikkeling is zeer vermoeiend en uitputtend. Dit wordt al ervaren als ze baby zijn.
HSP heeft ook zijn voordelen. Zo hebben de mensen een groot rechtvaardigheidsgevoel, ze denken vaak heel logisch, neutraal en resultaat gericht. Ze zijn goed in onderhandelingen en sociale beroepen door de andere aan te voelen en kunnen goed en kwaad beter onderscheiden.
Vaak hebben deze mensen een ander aspect waar ze gevoelig voor zijn, dat zich uit in allergie en voedingsproblemen. Ook sfeerveranderingen spelen een zeer grote rol. Bij het luisteren naar muziek kan door één muziekmaat hun opgewektheid veranderen in somberheid of omgekeerd. Ditzelfde geldt ook bij het weer. Bij een zonnige dag kunnen ze veel aan, terwijl bij somber weer hun stemming zeer bedrukt kan zijn.

Hoogbegaafd
Hoogbegaafdheid wil niet zeggen dat deze mensen het hoogste niveau qua onderwijs afronden. Uit onderzoek is gebleken, dat bij 80% van de hoogbegaafden dit niet gebeurt. Vaak is dit te herleiden naar het verleden, het basis- en middelbaar onderwijs. Worden ‘normale’ en minder begaafde kinderen goed begeleid; bij hoogbegaafde kinderen schiet deze begeleiding sterk tekort. De kinderen gaan zich hierdoor erg vervelen, waardoor ze slecht gaan presteren.
Een aantal van deze kinderen hebben bij de hoogbegaafdheid een zeer sterk, vaak fotografisch, geheugen.

HBG (hoogbegaafd en hooggevoelig)
HBG is (nog) geen officiële term. Deze term heb ik voor de eenvoud bedacht. Mensen, die hoogbegaafd én hooggevoelig zijn, hebben tijdens waarnemingen vaak te gecompliceerde gedachten, doordat ze teveel prikkels ontvangen. Hun gedachten, die enerzijds alle prikkels moeten verwerken en anderzijds aan die prikkels een bron van ontwikkeling en ervaring koppelen.
Totdat de persoon tijdens de ontwikkeling een woordenschat voor innerlijke ervaringen heeft opgedaan, worden hun kwaliteiten vaak gekwalificeerd als “net zoals gewone mensen”. Het is verrassend dat de begaafde persoon zich realiseert dat andermans gedachten niet altijd op meerdere manieren tegelijkertijd reageert.
Kinderen met HBG hebben vaak een starende blik, waarbij van alles door hun gedachten gaan. Veel mensen ervaren dit alsof ze ‘door je heenkijken’. Het gevoel van rechtvaardigheid met daarnaast de logische denkwijze kunnen de persoon vaak voor zichzelf in problemen brengen. Bij discussies over bepaalde onderwerpen flitsen de gedachten met dezelfde strekking uit het verleden door het hoofd, waarbij ze gelijk allerlei argumenten beginnen aan te dragen.
HBG’ers zijn vaak chaotisch tijdens communicatie. Zij springen van de hak op de tak. Tijdens een gesprek behoeven ze maar een korte prikkel ergens over te krijgen, een geluid, een geur, een uitspraak en ze veranderen gelijk van onderwerp, gebaseerd op die prikkel.

Persoonlijk
Bovenstaande is deels gebaseerd op eigen ervaring. Tot tien jaar terug heb ik dit nooit geweten. In mijn schooltijd tot en met mijn studies kwam ik in mijn hoofd met logische beredeneringen, maar durfde nooit onderwerpen te beargumenteren of vragen te stellen. Tijdens vergaderingen voelde ik ieders emotie en dacht altijd dat iedereen dit had.
Zelf word ik dagelijks geconfronteerd met feiten, die in mijn hoofd botsen door tegenstrijdige aspecten. Omdat ik mij de afgelopen 37 jaar volledig op de zorg heb gestort, is de verbetering van het stelsel voor mij een levensdoel geworden. In die 37 jaar heb ik ervaring opgedaan, zowel op de werkvloer als een directieplaats binnen een academisch ziekenhuis. Ik heb een systeem opgezet, waar 44 ziekenhuizen al hun basisgegevens uit putten, een organisatie binnen een organisatie. En dat met slechts 5 mensen en er nog geen laptops en tablets bestonden. Op basis van de aangedragen informatie konden wij voor 6 miljard gulden aan declaraties verantwoorden.
Veel nieuwe initiatieven roepen bij mij dan ook vraagtekens op, omdat ik weet dat het in het verleden vaak tot niets heeft geleid. Ik weet tot op de bodem hoe het zorgstelsel in elkaar steekt en dat heel veel aspecten binnen het beleid anders kunnen en moeten.
Velen vragen mij waarom ik, na mijn pensionering, mij ruim 50 uur per week zo inzet om het zorgstelsel te verbeteren, terwijl het mij niets oplevert en alleen maar geld kost. Hierbij komt het HSP aspect om de hoek kijken. Ik weet hoe het is om met het minimum rond te moeten komen, omdat ik ook tweemaal mijn baan ben verloren en geen enkele uitkering kreeg. Een andere reden is, dat ik heel veel moeite heb, dat door deze beleidsvoering, een bijstandsmoeder straks 40% van haar inkomen aan de zorg kan betalen en dat dit geld merendeel in de verkeerde zakken terechtkomt. Daarnaast heb ik zeer grote moeite met het GGZ- en ouderenbeleid.
Bij de jeugd wordt er te gemakkelijk stickers geplakt en medicijnen voorgeschreven en komt men vaak te laat in actie. Volgens de beleidsvoerders leveren de ouderen niets op voor de maatschappij en worden gezien als een kostenpost met het motto: Zing het maar uit tot de dood!
Er zijn ook teveel organisaties en personen die aan het infuus van het zorggeld hangen, die nog geen pleister van een injectienaald kunnen onderscheiden. Dit wordt teveel in stand gehouden.
Ik ervaar het als lastig dat het geheugen alle informatie direct voorhanden heeft, een soort RAM-geheugen, en je niet eerst diep behoeft na te denken over: hoe zat dat ook al weer.
Ook binnen de zorg gaat niet alles zoals je zou verwachten. Patiënten, die bij verschillende artsen lopen en die als aparte casus behandeld worden. De artsen doen ieder apart hun onderzoeken en schrijven medicijnen voor. Waarom is er zo weinig multidisciplinair overleg? Bespreek die patient en zorg voor een eenduidig behandelplan. Het geeft de patient minder stress, de behandeling is effectiever en de kosten zijn lager.

Tot slot
Zoals bij velen met HBG conflicteren tegenstrijdige aspecten, vooral waar logische verbanden ontbreken. Mede oorzaak hiervan is, dat er niet meer neutraal naar een probleem wordt gekeken, maar er altijd een compromis moet worden gezocht om alle partijen tevreden te houden. Het wordt tijd dat hierin eens verandering komt en er op een juiste en eerlijke manier beleid wordt gevoerd. Niet alleen voor de mensen die hoogbegaafd zijn, HSP of HBG hebben, maar voor alle burgers.
Daarnaast wordt het hoogtijd, dat er eindelijk iets gedaan gaat worden aan de begeleiding in het onderwijs van hoogbegaafde kinderen. Investeer in deze kinderen, begeleidt ze. Ze kunnen veel voor de maatschappij gaan betekenen!

Hospitality met Zorg

Afgelopen woensdag ben ik op bezoek geweest bij Suzanne van Pelt, directeur Van der Valk Vitaal in Tiel. Het bedrijf biedt een scala aan voorzieningen voor patiënten die revalideren of  na een ziekenhuisopname moeten herstellen en/of zorg nodig hebben. Ook biedt het bedrijf preventie en vitaliteitdiensten.

Externen kunnen eveneens gebruikmaken van de faciliteiten. Bijvoorbeeld familiebezoek dat tijdens de nacht zorg nodig heeft, kan er ’s nachts verblijven. Dit alles ondersteund door medisch en paramedisch personeel.  Zo is er een dermatoloog, cardioloog, huisarts, revalidatiearts, fysiotherapeut, mondhygiënist en verpleegkundige aan verbonden.  Gasten kunnen gebruikmaken van de aanwezige wellness voorzieningen: een yogacentrum, een  fitnesscentrum, een sauna en een zwembad. Van der Valk gebruikt voor dit concept de term: ‘Hotel met Zorg’.

Mijn interesse gaat uit naar het concept, omdat ik geloof dat dit de zorg van de toekomst is. Dit staat ook beschreven in mijn ‘Manifest voor de Zorg’. Patiënten die in alle vertrouwelijkheid, rust en comfort kunnen herstellen met de partner in de directe nabijheid. Ik neem een duidelijk verschil waar in hospitality en klantvriendelijkheid. Dit laatste is bij ieder ziekenhuis aanwezig, maar hospitality is een bedrijfscultuur, die bij een ziekenhuis ontbreekt en niet is te realiseren.
Een ziekenhuis verkoopt een zorgproduct. Dat is altijd onderhevig aan tijd en geld. En lest but not least is het ziekenhuis opgedeeld naar producent en de specialist. In het ziekenhuis verwordt de patiënt tot klacht of diagnose. De patiënt wordt niet meer als geheel gezien. Hij is ‘de gebroken heup’ of de ‘zieke lever’.

Onderzoek heeft aangetoond dat de opgenomen patiënt het immens belangrijk vindt dat het ‘belletje’, het noodsignaal voor de verpleegkundige, altijd onder handbereik is. Duidelijker kan onzekerheid en angst bij de patiënt niet worden aangetoond. Dat is te vertalen als een kreet om veiligheid en geborgenheid. Een kille ziekenhuiskamer, tijdgebonden professionals, en gemis aan bekenden zijn niet de oplossing.
Het moment komt dat de patiënt uit het ziekenhuis wordt ontslagen. Onder druk van prestatie-indicatoren en de zorgverzekeraars houdt het ziekenhuis de verpleegduur zo kort mogelijk. De tijd die het herstel gaat duren is afhankelijk van de diagnose en behandeling. Dan is het Hotel met Zorg een uitkomst voor het eerste of het volledig herstel met professionele hulp. De patiënt is niet langer de gebroken heup, maar meneer Janssen.
Niet vreemd: gastvriendelijkheid is in de bedrijfscultuur geworteld. De klant centraal is geen loze kreet maar realiteit. Dat noem ik hospitality met zorg.

Een ontwikkeling waar ik nog een toekomst zie voor het Hotel met Zorg is het buiten het ziekenhuis brengen van de chemo- en immuuntherapie. Patiënten kunnen zich tijdens deze behandeling ziek, onveilig en bang voelen. Het Hotel met Zorg kan dan de klantvriendelijke behandelplek worden voor de patiënt met de hem vertrouwde professionals.

Ik wil drie belangrijke argumenten noemen voor een Hotel met Zorg:

  1. Een omgeving die het gevoel van onzekerheid en de angst die samenhangt met het ziekteproces vermindert door zorg door vertrouwde professionals.
  2. Het moeilijk zo niet onmogelijk is continuïteit van professionele zorg in de thuissituatie te bieden.
  3. Het is moeilijk om 24 uur per dag, 7 dagen per week mantelzorg te leveren.

Bovenstaand artikel komt bij u misschien over als een commercieel geïnspireerd verhaal. Dat is niet mijn insteek, verre van dat. Het is ook niet alleen het verschil tussen klantvriendelijkheid en hospitality. Een ziekenhuis kent klantvriendelijkheid en dat is ingegeven door de organisatie, de processen, de financiële mogelijkheden. Een Hotel met Zorg heeft hospitality in zijn vaandel staan. Ook ingegeven door de organisatie, de processen en de financiële mogelijkheden.
Het is het naadloos aansluiten van de ziekenhuiszorg, de acute zorg, met de ‘herstelzorg’. Daarbij zijn de verblijfskosten in een zorghotel meer dan de helft minder dan in een ziekenhuis.

Doe er uw voordeel mee!

Zorgindicatorenlijstjes

Misschien was u wel het pienterste jongetje of meisje van de klas. Scoorde u overal dikke voldoendes voor en was u op het einde van het jaar de primus van de klas. Uw vriendjes en vriendinnetjes gingen ook over, maar hadden er meer moeite voor moeten doen en hun puntenlijst was toch echt wel iets minder dan die van u. Uw klas scoorde een hele dikke voldoende op het einde van het schooljaar wat de resultaten betrof. Het gemiddelde van uw klas blonk echt uit.

Een paar klasgenoten van u zijn medicijnen gaan studeren en medisch specialist geworden. Ze zijn ‘goed’ in hun vak, omdat ze aan de goede kant van de uitkomst van de kwaliteitsindicator staan.
Nu wordt u ziek en uw huisarts stuurt u naar het ziekenhuis. De medisch specialist die u behandelt confronteert u met een niet uitstelbare, grote operatie.
De arts is goed, u hebt de indicatoren van het ziekenhuis erop nageslagen. Het gestandaardiseerd sterftecijfer is lager dan landelijk gemiddeld en ook de indicatoren voor het specialisme en uw diagnose worden, gespiegeld aan het gemiddelde, als goed beschouwd.
U gaat met vertrouwen naar de specialist in het ziekenhuis.

Moet u dat wel doen? Nee, zonder meer nee! Het ziekenhuis laat u een scorelijstje van gemiddelden zien gespiegeld aan, ja alweer, een gemiddelde. Een behandeling heeft zoveel variabelen die niet gemeten worden, dat het u als pienterste jongetje van de klas, toch direct aan het denken heeft gezet? En, denk eens terug aan uw schooljaren, had u nooit eens een slechte dag? En herinnert u zich die ‘blue monday’s’ nog? Denkt u werkelijk dat uw behandelaar een continu hoog cijfer scoort, uur in uur uit, van patiënt tot patiënt? Nee toch? Ook die heeft ups en downs en, precies, als u de operatie ondergaat in een down, wat dan? Hebt u dan de kwaliteit gekregen die u op basis van het indicatorenlijstje is beloofd? Nee, die heeft u niet gekregen.

Het is een heel simpel verhaal. De mens is onzeker en dat is zeker zo wanneer er sprake is van ziekte en streeft naar zekerheid. Statistiek is de wetenschap die ondermeer de mate van onzekerheid tracht te meten. Dat is al heel ingewikkeld en wanneer niet alle variabelen bekend zijn. Eigenlijk een Mission Impossible. Simplificering van de werkelijkheid, minder variabelen meten, is dan snel gedaan. Toch worden door allerlei instanties zorgindicatoren gepubliceerd, zonder verdere verklaring, die het leven gaan leiden van het schoolcijfer voor ziekenhuis en medisch specialist. Beschouw het maar als een reclameboodschap waarmee het ziekenhuis, de huisarts in de rol van verwijzer, en u als potentiële patiënt, bestookt.

Wanneer een automerk dat op basis van zo’n rammelende onderbouwing zou doen, werd het teruggefloten door de Reclame Code Commissie.

Toch eventjes iets om over na te denken…………..