Op weg naar doordachte ICT

Mateloos irriteer ik me aan het feit dat enerzijds via de media naar buiten komt dat de zorgkosten de pan uitvliegen en dat men weer een paar honderd euro op een zorgverlener kan bezuinigen en anderzijds er honderden miljoenen over de balk worden gesmeten!

ErasmusMC gaat een elektronisch patiëntendossier (EPD) laten bouwen door Siemens. Kosten 25 miljoen euro. Bij de invoering van de EPD’s in de ziekenhuizen moet je je afvragen of de techniek ‘State of Art’ zijn. De bron van de systemen ligt immers in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw. Een blik op de ICT-ontwikkeling in de automotive industrie zegt je al genoeg: de zorgsystemen maken onvoldoende gebruik van de geavanceerde techniek en zijn voor wat ze dus bieden veel en veel te duur,

Binnen dit Universitair Medisch Centrum speelt nog wat anders. Enkele jaren geleden is er een EPD ontwikkeld, dat in 2005 gereed was onder de naam Orca (Open Record for Care). Het was zeer gebruiksvriendelijk, eenvoudig aan te passen en middels een rechtermuisklik in 6 talen (Nederlands, Frans, Duits, Engels, Spaans en Italiaans) beschikbaar.
Ook bezat het de mogelijkheid om computer-ondersteund de diagnose te bepalen door een unieke boomstructuur. Kortom een uitmuntend product, dat zijn tijd ver vooruit was. Zelfs andere landen waren hierin geïnteresseerd, niet op zijn minst omdat het voor en door medici was ontwikkeld, de (onderhouds)kosten zeer laag waren en het eenvoudig kon worden geüpdatet.

Waarschijnlijk weet het huidig bestuur niet eens van het bestaan af. Nu gaat men een Duits bedrijf opdracht geven om dit voor 25 miljoen euro (buiten de onderhoudskosten) te laten bouwen. Voor dit bedrag, dat gelijk is aan de jaarlijkse basispremie van circa 25.000 verzekerden, kun je 100 verpleegkundigen een tienjaarscontract aanbieden! Het mag de kritische lezer duidelijk zijn waar dit management de prioriteit legt.

In de afgelopen jaren zie je de opdrachten/contracten met verschillende EPD-leveranciers langskomen. Het ene systeem belooft nog meer dan het andere. Wat ze gemeen hebben zijn de tientallen miljoenen die ze kosten bij aanschaf. Kort gezegd: 5 CD’s voor 25 miljoen. En daarmee is ook al gezegd dat de EPD’s alleen in de eigen organisatie kunnen worden gebruikt. De lokale inrichting maakt de uitwisseling van data met andere organisaties er niet gemakkelijker op. Hoezo eenheid van taal en de patiënt centraal?

Het wordt hoog tijd dat het gezond verstand terugkeert. Eerst een antwoord op de vraag wat we verwachten van de ICT in de zorg. Daarvoor moeten kritische vragen niet worden vermeden. De moeder van alle denkfouten is immers de confirmation bias, de bevestigingsfout. Managers hebben de neiging om informatie te zoeken die hun opvattingen en vermoedens bevestigt. Die informatie vinden ze bij hun buurman die ook zo’n duur systeem heeft gekocht en zich daar zeer comfortabel bij voelt.

Vraag je eens af of goede systemen echt duur moeten zijn. Nee dus, als je naar de automotive industry kijkt. Je zal wel de comfortzone moeten verlaten en in zee gaan met bedrijven als google (android), microsoft en apple (iOS). Aan het werk zou ik zeggen!