Begrijpelijke zorgnota’s

Zou u een nota betalen die in wartaal is opgesteld? Nee toch? De zorgverzekeraars doen het klakkeloos.

Managementgebrabbel
Af en toe komt zo’n nota boven water, omdat de verzekeraar die doorstuurt naar de verzekerde omdat hij zijn eigen risico nog niet heeft opgesoupeerd.
Als je de verzekeraar belt om uitleg over de nota, omdat je ervan uitgaat dat die nota in vaktaal is opgesteld en door vakdeskundigen vertaald kan worden in normale mensentaal, begint het pingpongen. Om een lang verhaal kort te maken, ook die jongens en meisjes van de verzekeraar kunnen je geen steek verder helpen bij het vertalen van de wartaal en ze verwijzen je naar de afdeling facturering van het ziekenhuis.
Voor je de kans grijpt bij het ziekenhuis, krap je je eens achter de oren en vraag je je af wat die harde werkers in die verzekeringspaleizen eigenlijk met je verzekeringspenningen uitspoken, zeker omdat ze het zelf ook niet blijken te weten. Je leest wel eens dat ze afspraken met ziekenhuizen maken over de prijs en de kwaliteit van de zorg en dat ze dat niet doen als zo’n ziekenhuis zich niet houdt aan hun eisen. Die eisen zouden gaan over kwaliteit en prijs. Ja denk je dan, mooie managementgebrabbel, maar je moet toch eerst weten wat en hoe die ziekenhuizen het doen? En dat kunnen ze je niet vertellen!
Ook de afdeling facturering van het ziekenhuis kan je niet veel verder helpen. Ze komen met termen aan als DBC, DOT, adds-on, dure medicatie en lekenvertaling. Nog steeds heb je geen antwoord op de vraag waarvoor je betaalt en of dat terecht is. Op den duur betaal je de nota. En dat moet je niet doen!

Van DBC naar DOT
Het probleem van de wartaalnota ligt bij de overheid, de Wetenschappelijke verenigingen en de zorgverzekeraars die in de jaren 90 van de vorige eeuw gezamenlijk gestart zijn met de ontwikkeling van de Diagnose Behandel Combinatie (DBC) als factuurvehikel. Het is per 2005 in de ziekenhuizen ingevoerd. De gegevens waaruit de DBC is opgebouwd, en dan met name de diagnose- en verrichtinggegevens, sluiten niet aan bij de medische terminologie, zeg maar de vaktaal, van de medisch specialist. In het dossier registreert de medisch specialist je diagnose en je verrichting en die gegevens wijken mijlen ver af van de taal waarin de nota wordt opgesteld.
Een doorsnee ziekenhuis kent al snel circa 15.000 referentiediagnosen en de DBC telt slechts 2411 diagnoseomschrijvingen. In 2012 heeft de DBC een belangrijke aanpassing ondergaan en is het DOT (DBC’s op weg naar Transparantie) geworden. In het kort komt het erop neer dat de tekst die al niet zelfverklarend was nog eens omgezet wordt en steeds verder af komt te staan van de werkelijkheid. Een puur Nederlands probleem omdat, het is al genoemd, de overheid ,de Wetenschappelijke Verenigingen en de Zorgverzekeraars hebben besloten tot het ontwerp van het factuurvehikel naast de zelfverklarende medische registraties die al lang bestaan en overal ter wereld hun nut in het factureren van de zorg hebben bewezen.

Oplossing
En de patiënt die zo’n wartaalnota krijgt? De nota terugsturen naar de zorgverzekeraar en vragen om een deugdelijke vertaling. Tegelijk een kopie van je dossier opvragen bij de behandelend specialist en de teksten in nota en dossier goed met elkaar vergelijken. Net zo lang doorgaan bij de verzekeraar tot de teksten vergelijkbaar zijn en de nota met de werkelijkheid overeenstemt. Kost je wat werk, OK, maar zeker een hoop actie bij de zorgverzekeraars en ziekenhuizen, die actief hebben meegewerkt aan dit gedrocht.

Wat de zorgsector van de bank- en verzekeringssector kan leren

Wat de zorgsector van de bank- en verzekeringssector kan leren!

De zorgkosten, het jaarlijks zorgnieuws in september en oktober. Ik ben te rade gegaan bij de banken- en verzekeringssector en heb eruit gehaald waar de zorgsector van kan leren; ICT op hoog niveau en aandeelhouders in plaats van een RvT. Natuurlijk dient zo’n ontwikkeling met cijfers onderbouwd te worden, beschouw ze dus als krijtlijnen naar een conversie die veel losmaakt.

Op 28 september jl. stond in Zorgvisie een artikel van Wim Groot, die een forse stijging van de zorgkosten verwacht. De beteugeling van de zorguitgaven was van een tijdelijke aard en de komende jaren staan kostenstijgingen van circa 8 procent voor de deur.
Oorzaken als vergrijzing en medisch technische ontwikkelingen zijn ondertussen grijs geschreven. Prima om de oorzaken te kennen, maar het probleemgericht denken lost de kostenstijging niet op. Resultaat gericht denken en handelen wordt gevraagd. Laten we de zorgsector eens, heel kort de bocht, ik weet het, vergelijken met de banken- en verzekeringssector. In die sectoren speelt kostenbeheersing een extreme rol, willen ze niet door de concurrentie opgeslokt of uit de markt geduwd worden. Kostenbeheersing ingegeven door meer winst, ook dat heeft u juist, omdat de aandeelhouders het maximale eruit willen halen. Kostenbeheersing door de cliënt zoveel mogelijk zelf te laten doen met ter beschikking gestelde software. Niet willen is geen optie. De recente voorbeelden van RABO en ING spreken voor zichzelf.

De zorgsector is een kostenintensieve sector. Niemand zal dat ontkennen, En die sector is op een bijzonder chaotische wijze georganiseerd, als die al georganiseerd is. Hebt u wel eens geprobeerd de kosten voor de zorg uitgesplitst naar sector, te achterhalen? Hebt u na alle sites, die u bezocht, een consistent beeld wat de kosten zijn? Het is maar een voorbeeld.
De marktwerking dan, die goed tien jaar geleden met veel bombarie is ingevoerd. Wat merkt u er ervan? Niets anders dan dat een handjevol verzekeringsmaatschappijen ieder jaar opnieuw naar uw portemonnee lonkt. En de overheid haalt nog een duit uit uw loonzakje door de belastingen te verhogen, deels voor de financiering van de zorg. Hebt u trouwens een rekenmodel, of een idee, hoeveel u in het totaal per jaar aan de zorg bijdraagt?
Om nu te lezen dat de marktwerking de kostenstijging de afgelopen jaren beteugeld heeft, is gewoonweg kort door de bocht. Dat vraagt bewijs en dat is niet eenvoudig, gezien het aantal variabelen dat een rol speelt. Spreekt u wel eens mensen die in de zorg op de werkvloer werken? Zeker eens doen en goed luisteren. Als de commercie zijn onderneming zo zou organiseren en leiden, was het snel gebeurd. Over en uit. Het ‘driedelig streep’ heeft het voor het zeggen in de zorg en heeft carte blanche. Leuke ideeën, maar actie?

Wat kan de banksector de zorgsector leren? Luister naar je klanten en wees ze een stap voor. Zo kun je, als je klanten een computer hebben, deze heel veel zelf laten doen. Oké, het vraagt een heel andere benadering en natuurlijk zullen niet alle cliënten staan te juichen. Maar wil je de kosten in de hand houden en snel betaalbaar kunnen inspelen op de ontwikkelingen, kun je gewoonweg niet anders. En met ICT vervang je fysieke ziekenhuizen door een centraal virtueel ziekenhuis. Van het decentraal denken, veelal ingegeven en gekoesterd door de artsen, naar centralisatie van processen.

Vervang het ‘driedelig streep’ door het T-shirt van de ICT’er, van praten, nog eens praten, overwegen, opnieuw praten naar: actie! Niet langer een gezellig keuvelende Raad van Toezicht: ‘de afspraken met de zorgverzekeraar zijn weer rond, we kunnen weer een jaar’, maar kritische aandeelhouders. Wordt koploper en verover je cliënten met de juiste informatie, communicatie en prijs. Drie onderwerpen waar de zorgsector nog steeds schandalig slecht in is.

De bouwstenen liggen klaar, het is enkel nog een stap naar de bouw. En ja, dat gebouw wordt dan een stuk kleiner dan de megalomane bouw die nu nog steeds wordt gepleegd. Maar wel veel functioneler!

Patiënten veiligheid?

door: Koos Dirkse
IMG_8123Op de website van Zorgvisie van 29 juni 2016 las ik het artikel ‘Apothekers eisen dat ziekenhuizen LSP gebruiken’. ‘In aanloop naar het debat in de Tweede Kamer vandaag over gegevensuitwisseling roepen apothekerskoepel KNMP en ouderenbond Unie KBO op tot verbetering. Ziekenhuizen wisselen nauwelijks gegevens uit via ict-systemen van de eerste lijn of via het Landelijk Schakelpunt (LSP). Hierdoor hebben de apotheker en de huisarts geen zicht op het actuele medicijngebruik. Dit kan leiden tot gevaarlijke medicatiecombinaties en bijwerkingen.’

Gesloten bastions
Ik vind het ronduit schokkend, dat ziekenhuizen de deur voor extra informatie over de patiënt, gesloten houden! Met één pennenstreep is de patiëntveiligheid in de ziekenhuizen onderuit gehaald. De miljoeneninvesteringen in de EPD’s ten spijt, blijven de ziekenhuizen digitaal gesloten bastions die weinig tot geen gegevens importeren en exporteren. Het ziekenhuis is de plaats bij uitstek waar risicovolle ingrepen gebeuren en kennis van de integrale patiëntinformatie van levensbelang is.

Masterplan
Ik vind de arrogante houding en het machtsgevoel van de ziekenhuizen schokkend om de deur dicht te houden voor aanvullende informatie over de patient! Er is dus nog steeds niets veranderd. Het wordt hoog tijd dat er een masterplan voor de digitale gegevensuitwisseling van patiëntengegevens komt. Niet alleen om de communicatie en informatie te verbeteren, maar ook om te kunnen blijven voldoen aan de privacywetgeving.
In een dergelijk plan zal het EPD van ondergeschikt belang blijken te zijn.

Beschikbaarheid gegevens
Hoe de gezondheidsmacht er zich ook tegen verzet, het gebruik van cloud-toepassingen om de informatie van de patiënt op ieder cruciaal zorgmoment ter beschikking te hebben, dringt zich op. Het centraal beschikbaar hebben van de informatie, realiseert ook het best-practices principe, niet alleen big-data, maar ook fast-data. De snelle analyse ervan ligt voor de hand. Het blijft dan eindelijk niet langer praten over patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg, maar het is eindelijk realiteit. Natuurlijk zijn die gegevens te allen tijde ook voor de patiënt zelf beschikbaar. Zo kan die ook inzien welke zorgverlener op welk zorgmoment de data heeft geraadpleegd en aangevuld.

Over ‘de patiënt centraal’ gesproken!

 

Wat een koe een manager leert….

Wat een koe de manager leert….

door: Koos Dirkse

koeGuido Thys het boek ‘8erlijk Management’ geschreven. Volgens Thys hebben managers een rotbaan. Ze worden geteisterd door stress, burn-out en depressie. En hun populariteit is ook verre van hét. Het management zoals we het kennen dateert uit de 19e en 20e eeuw en is hopeloos verouderd. Toch zou er hoop zijn voor de managers als ze het roer drastisch zouden omgooien. Hun prioriteiten moeten niet langer bij het managen van processen liggen, maar bij het leiden van mensen.

Guido Thys is een bekend en erkend deskundige, maar nu schrijft hij toch het zoveelste kladboek over een vaak overbodige en euroverbrandende laag in het bedrijf. Aan de ene kant stelt hij dat de huidige manager er niet zo veel van begrijpt, omdat z’n kennis gedateerd is. Oké, daar zijn de medewerkers en klanten het mee eens en wordt dagelijks bewezen. Aan de andere kant stelt hij een verandering voor die niets minder is dan genmanipulatie om een nieuw ras in het bedrijf te brengen. Van managen naar leidinggeven… Omgaan met mensen, communiceren, brrrrrr. Da’s nu juist het missing gen van de manager. Dat bereik je niet door het lezen van een boekje en het volkladden van een werkboekje.

Ik stel voor dat we iedere schrijver van een managementboek verplichten tot een jaar lang koeien te weiden op een Zwitserse alm, hoog in de bergen ver weg van alle ruis. Observeren van de rustig grazende koeien die hun nakomelingen voor langstrekkende wandelaars beschermen is hun horizon. Hun eye-opener: niks geen gestress, rustig grazen, je werk mogen doen en de productie leveren.
Continue gaan ze om met verandering: van felle zon tot vernietigend onweer. Van alm naar alm. En wat blijkt, daar hebben de koeien helemaal geen overstresste leider voor nodig die hen zo nodig de grassprietjes moet aanwijzen, hun Milka-paars wilt kleuren en chocolademelk laten geven. Kijk naar je koeien, wees er goed voor, melk ze op tijd en bescherm ze. Dan gaan ze voor jou. It’s so simple.
Zo jammer dat we al twee eeuwen met management hebben verspeeld en er nu nog een derde aan zouden moeten koppelen. Niet doen!

Ik stel voor dat iedere leidinggevende een foto van koeien op z’n bureau plaatst en, wanneer hij de aandrang krijgt om een manager of consultant aan te trekken, daar naar kijkt en overpeinst wat zij er van zouden denken.

Dan komt het écht nog goed: blije medewerkers en klanten!

Hoe ver gaan we met het zorgstelsel?

Zorgstelsel: hoe ver nog?

door: Koos Dirkse
IMG_9769In de jaren 80 en 90 heb ik vanuit mijn positie binnen het academisch ziekenhuis Leiden (thans LUMC) een automatiseringssysteem en zelfstandige organisatie opgezet voor de registratie en verwerking van medische handelingen. De basis werd gevormd door de medische registratie en de financiële administratie gebruikte dit voor de declaraties, grootboek en de statistiek. Ook putte de visitatiecommissies gegevens uit dit bestand. Tevens waren alle (inter)nationale codestelsels aan het systeem gekoppeld. Niet alleen dit ziekenhuis gebruikte dit systeem, er waren nog 43 andere ziekenhuizen hierop aangesloten. Op basis van onze gegevens kon er voor ruim 6 miljard gulden aan declaraties worden verantwoord.

Uiteraard kon ik dit niet alleen. Naast het bureau, bestaande uit 5 medewerkers, had ik een club van uitstekende adviseurs, die ik kon raadplegen en in dienst waren bij de aangesloten ziekenhuizen. De declaraties waren toen een stuk ingewikkelder en arbeidsintensiever dan tegenwoordig. Nu heb je een basisverzekering, die geldt voor alle burgers, met eventueel een aanvullende verzekering. In die tijd waren er drie verschillende zorgverzekeringen: ziekenfonds, particulier en privépatiënten en daarbinnen verschillende verzekeringsklassen.
Per jaar waren er drie tariefmutaties, waarbij er per keer circa 120.000 tarieven moesten worden aangepast! Toch konden wij het aan met beperkte financiële- en automatiseringsmiddelen. Computers waren er nog niet. Wij bedienden ons met aan het ZIS aangesloten monochrome terminals. De gegevens moesten op 44 tapes worden gezet en naar de ziekenhuizen gestuurd, waar ze in het ZIS werden ingelezen.

De gehele opzet van het systeem, de problemen waar we tegenaan liepen en alle verbeteringen staan me nog bij als de dag van gisteren. Daarom erger ik me mateloos aan het ondoordachte beleid dat nu wordt gevoerd. Er wordt geroepen, dat de zorg zo duur wordt. En dan weer een bericht, dat men kans zag om toch weer een paar miljoen te bezuinigen, terwijl het basisprobleem niet wordt aangepakt. We gaan binnenkort over de honderd miljard kosten per jaar heen! De DBC’s, een zeer fraudegevoelig systeem, dat financieel alles eruit haalt wat maar mogelijk is, zonder dat de gedeclareerde handelingen hebben plaatsgevonden, blijft men hanteren. Daarbij werken andere landen met DRG’s, dus van vergelijking met andere landen is geen sprake. Hiervoor moeten voor de EU weer conversietabellen worden opgesteld, dat duizenden uren gaat kosten.
Honderden organisaties, particuliere bedrijven, consultantsbureaus, managers, overheidinstanties, etc hangen aan het infuus van de zorg, maken het zorgstelsel ondoorzichtiger en bewerkelijker (uurtje-factuurtje) en de burger moet de kosten betalen!

En wat is nu werkelijk het basisgegeven: een patiënt heeft een ongemak/aandoening, dat moet worden verholpen en daarvoor moet een rekening worden uitgeprint. Meer niet! Als je ziet hoeveel mensen zich hiermee bemoeien….. Het wordt de zorgverlener onmogelijk gemaakt om het werk nog naar behoren uit te voeren.
De patiënt volstorten met geneesmiddelen en als die niet werken de volgende lading laten aanrukken, is geen therapie. Mijns inziens worden de medische studieboeken betaald door de farmacie. Een gezamenlijke (landelijke) inkoop van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen zal de kosten drukken. Ook meer gebruik van generieke middelen. Multidisciplinair overleg hebben vele artsen nog niet van gehoord. Er wordt vaak aangemodderd als men niet zeker is van een diagnose, waardoor de patiënt langer in het ziekenhuis verblijft.

De ICT binnen de zorg is slecht. Sinds 2002 wordt er al over een EPD gesproken (zelfs de eerste letter hiervan: elektronisch, is al 30 jaar uit de tijd!), heeft honderden miljoenen gekost en werkt ook niet. Op deze manier gaat het ook nooit werken! Het landelijk schakelpunt, opgezet en in stand gehouden door een vele tientallen miljoenen subsidiekostende organisatie, werkt niet en zal ook niet gaan werken.
Als je bij een andere zorgverlener komt, een ziekenhuis, HAP of apotheek, kunnen ze alleen je naam in hun systeem terugvinden, maar de rest van de gegevens kun je, voor ze naar je klachten luisteren, aanvullen!

Hoewel ik de pensioengerechtigde leeftijd al ben gepasseerd, jeuken mijn handen om hier iets aan te doen. Niet om mijn zakken te vullen of volop declaraties te gaan sturen, maar om eerlijkheid, efficiëntie en transparantie in de zorg aan te brengen. Je kunt de laagstbetaalden niet straks 40% van hun inkomen aan zorg laten betalen, dat merendeels in de verkeerde zakken terecht komt.
Ik ben er sterk van overtuigd, dat ik met een team van mensen (oudgedienden en enkele huidige zorgsysteem kenners) het zorgstelsel weer kan terugbrengen naar normale proporties. Er zal dan heel wat (moeten) gaan veranderen! Minimaal twintig procent bezuinigen zal zeker moeten lukken.
Alleen dit soort inspanningen leiden meestal tot een rapport, waarbij slechts de conclusie globaal wordt gelezen, er verder niets mee gebeurt en men vervolgens overgaat tot de orde van de dag…

De zorg moet terug naar de dokter!

Nieuwjaarsgedachten….

Nieuwjaarsgedachten….

door: Koos Dirkse
foto5De laatste dagen van 2015 tellen af. In deze periode evalueer je het afgelopen jaar en denk je wat kan er nu verbeterd worden en in het Nieuwjaar tot uitvoering worden gebracht. Zelf gaat mij de zorg erg aan het hart. Hoewel ik al drie jaar de pensioengerechtigde leeftijd heb overschreden, zet ik mij buitengewoon in om het stelsel transparanter, efficiënter en goedkoper te maken. Vaak werkweken van meer dan 60 uur, geen vakanties en geen enkele vergoeding die hier tegenover staat. Integendeel, veel kosten (blogs, een boek, websites) betaal ik van mijn AOW en bescheiden pensioen! Toch zou ik veel kunnen inbrengen als voormalig directeur binnen een ziekenhuis, met ruim 35 jaar ervaring en zowel een geneeskundige als ICT achtergrond.

Het is voor mij geen vanzelfsprekendheid, dat de zorg steeds duurder wordt en dat je er steeds minder voor terugkrijgt. Ouderen, die hun levenlang hard hebben geknokt om Nederland op te bouwen worden door het huidige beleid volledig in de kou gezet. De laagste inkomens en bijstandgerechtigden betalen binnen vijf jaar circa veertig procent van hun inkomen aan zorg. Organisaties voor huishoudelijke hulp ontslaan de medewerkers of ze laten hen 30% van hun inkomen inleveren, terwijl het management, dat 8 tot 10 keer zoveel verdient, hiervan verschoond blijft.

Zorgstelsel
Per 1 januari 2006 is de nieuwe zorgverzekeringswet van kracht geworden. Hoog in het vaandel staat ‘marktwerking’. Hoe kan een overheid zijn burgers dit aandoen? Gezondheid in het geding stellen door de zorg uit te besteden aan commerciële instellingen (zorgverzekeraars), die één ding voor ogen hebben: geld verdienen. De marktwerking is dan ook alleen voor hen van toepassing: zoveel mogelijk de zorg uitkleden en dan de hoogst mogelijke tarieven hanteren. Bepalen waar de patiënt geholpen wordt, welke behandeling deze moet ondergaan en wordt deze te duur (medicatie) de behandeling dan niet meer vergoeden. Zorgverzekeraars worden volledig gedekt door de burger. Komen ze een jaar niet uit met de kosten, dan wordt het jaar daarop gewoon de premie verhoogd. Ze lopen dus geen enkel risico! En, hoewel zij door de EU gezien worden als commerciële instellingen, behoeven ze geen winstbelasting af te dragen!

DBC-systematiek
Per 1 januari 2005 is het nieuwe declaratiesysteem ‘DBC’, de Diagnose Behandel Combinatie, ingevoerd. – Deze afkorting overigens niet te verwarren met Damage Boundary Curve (schadegrenscurve). Dit is een maat voor de fragiliteit van een product -.
Hoewel er al diverse aanpassingen hebben plaatsgevonden, zoals DOT (DBC’s opweg naar Transparantie), blijkt dit een compleet fiasco. Geen beleidsvoerder die dit ooit zal toegeven. Toch wordt dit kunstmatig doorgezet. Aan alle kanten worden er hulpprogramma’s aan gekoppeld om het ‘gebruikersvriendelijker’ te maken. Hele batterijen managers en consultants worden op de zorg losgelaten om meer duidelijkheid te brengen à raison van minimaal 1000 euro per persoon per dag!
DBC’s zijn zeer ‘verschrijvingen’ en fouten gevoelig, doordat het over zeer vele schijven gaat binnen en buiten de organisatie, de basisadministratie niet deugt en er weinig tot geen controle plaatsvindt. Het verbaast mij dat er nog nooit een accountantscontrole heeft plaatsgevonden met als resultaat, dat er is gefactureerd wat er ook daadwerkelijk is gebeurd.

DRG-systematiek
Veel landen gebruiken DRG’s (Diagnose Relatie Groepen). Nederland is het enige land dat zelf een systeem heeft ontwikkeld. Dit is niet alleen zeer kostbaar, doordat men niet kon meeliften, maar ook uiterst arbeidsintensief. De EU heeft nu opgemerkt, dat Nederland geen vergelijkingen kan maken met andere landen en heeft de opdracht gegeven om hiervoor een oplossing te vinden. Dit houdt in dat er weer tienduizenden uren moeten worden besteed om conversietabellen te maken. Kassa voor het management! Maar om het DBC-systeem aan de kant te zetten: geen sprake van!
Toen een afvaardiging vanuit Nederland het DRG-systeem in Duitsland ging bekijken, bood Duitsland aan om te begeleiden met de invoering van dit systeem. Iedereen was daar vol lof over. Na afloop gaf men onderling te kennen dit niet te willen, want het systeem werd te doorzichtig en daardoor was ‘uurtje-factuurtje’ niet meer aantrekkelijk!

Zorgtraject
Ook kan men kritisch zijn over het zorgtraject dat een patiënt aflegt. De specialisten hebben ieder hun eigen ‘gebiedje’ waar ze uitstekend in functioneren. Maar wie houdt nu het geheel, de behandeling, in de gaten? Kortgeleden werd iemand binnen een ziekenhuis van de ene aan de andere afdeling overgedragen, een opname gedurende 15 dagen, zonder dat er uiteindelijk een diagnose kon worden gesteld. En wat doen artsen als ze het niet weten? Geen overleg met collega’s in tertiaire ziekenhuizen, maar recepten uitschrijven met pijnstillers, in dit geval morfine. Geen enkele nacontrole; zie er maar mee te leven, zal wel tussen de oren zitten! De patiënte functioneerde nog amper, werd vergiftigd door de medicijnen, totdat ze op eigen kracht hiermee ging minderen. De klachten werden minder en ze functioneert weer!
Een ander voorbeeld: een patiënte is, met toestemming van haar zorgverzekeraar, onder behandeling gekomen van een universitair medisch centrum, dat aan de andere kant van het land is gevestigd. Door onderzoeken komen er steeds weer nieuwe feiten naar boven. Hiervoor moet er bloed worden onderzocht. Het gevolg is, dat patiënte om één buisje bloed af te laten nemen, steeds weer naar dat UMC moet. Naast de reiskosten kost dit ook nog een (vrije) dag. Het is niet mogelijk om dit bloed te laten afnemen in het ziekenhuis van haar eigen woonplaats!

Huisartsen
Huisartsen, die volledig in de greep worden gehouden van de zorgverzekeraars. Die bepalen de tijd die aan een patiënt mag worden besteed en ontvangen € 9,04 per consult. De eerste de beste afgestuurde Hbo’er met een praktijk (fysiotherapie, Logopedie, etc) ontvangt al gauw het drievoudige! Tijdens nachtdiensten mag de HAP (Huisartsenpost) per consult € 125 in rekening brengen en in het weekend ligt dit tarief vaak op het dubbele! Een groot deel van de patiënten die een HAP bezoeken hadden met hun klachten ook tot de volgende dag kunnen wachten. Dit drijft de kosten behoorlijk op. Een huisarts, die een opmerking maakte tegen een patiënt, die met drie kinderen ’s-avonds de HAP bezocht met griepklachten, kreeg de volgende dag van de zorgverzekeraar een reprimande: waar hij zich mee bemoeide. Zij betaalde de rekening toch!

Management
Organisaties zijn blijkbaar idolaat van management. Ieder jaar wordt de zorgmanager van het jaar gekozen. Dit is altijd een ‘studeerkamergeleerde’, die zich nog nooit op de werkvloer heeft begeven en nog geen injectienaald van een verband kunnen onderscheiden. Voor mij is een zorgmanager bijvoorbeeld een SEH-verpleegkundige, die alles in goede banen moet leiden anders vallen er doden! Dit, ondanks het krappe budget dat aan deze posten wordt toegekend. Altijd lange wachttijden door personeelsgebrek en dit met het feit dat iedere DBC die wordt geopend een minimumbedrag van 1000 euro oplevert. Of er nu een uitgebreid onderzoek moet plaatsvinden of dat er alleen een pleister moet worden geplakt.
Zoals Jos de Blok van Buurtzorg heeft bewezen, zijn managers in de meeste gevallen overbodig. Sterker nog, ze vertragen de zaak en drijven de kosten enorm op! Ook wordt de sfeer binnen die afdelingen er niet beter op! Met zelfsturende teams werkt het uitstekend. Het is toch belachelijk dat een team binnen een ziekenhuis het werk goed doet en dat de leiding er een manager op afstuurt. Dagen is men bezig om die manager te vertellen wat ze doen (kunnen dus geen patiënten worden geholpen) en dat de manager dan gaat bepalen wat ze moeten doen en wanneer. Alleen om zijn lijstjes te kunnen maken!

Wat is het doel?
Wat is nu het doel van het zorgstelsel? Een patiënt heeft een probleem, dat verholpen moet worden en na afloop moet er een factuur worden aangemaakt. Hiervoor betaalt hij dik. Niet alleen aan premie, eigen risico en, in bepaalde gevallen, ook een eigen bijdrage. Het overgrote deel betaalt hij via de belastingen. Over 2014 is berekend, dat iedere Nederlander ruim 5300 aan de zorg heeft bijgedragen. Als uiteindelijk de factuur is opgemaakt wordt deze betaald via de zorgverzekering en/of de patiënt. Is daarvoor zo’n hele kermis aan toeters en bellen nodig, dat ook nog eens is gebaseerd op een fout declaratiesysteem, de DBC’s?

Digitalisering
Sinds 2001 zijn vele instanties bezig met het zogenaamde Elektronische Patiënten Dossier (EPD). Een vreselijk woord, dat voor het laatst gebruikt is in de zeventiger jaren voor elektronische rekenmachines. Hoe verzin je het, noem het gewoon Digitaal Zorgdossier (DZD)! Wat is er tot nu toe van terecht gekomen: weinig! Heeft miljarden gekost en het werkt nog steeds niet. Er is een landelijk schakelpunt (LSP) ingesteld, dat de verschillende informatie over een patiënt aan elkaar verbindt. Deze informatie over de patiënt is bijeengebracht door de verschillende behandelaars. Deze behandelaars zijn ook eigenaar hiervan. De organisaties die bezig zijn met EPD’s praten over de patiënt, zonder dat deze er bij betrokken wordt. Tijdens de vergaderingen wordt het woord ‘patiënt’ niet eens genoemd!
De correspondentie tussen veel ziekenhuizen, specialisten, huisartsen, apotheken en andere zorgaanbieders verloopt nog steeds op papier. En dit in deze tijd! Het meest ‘moderne’ dat men zo nu en dan hanteert is een fax! Als een specialist een brief naar een huisarts stuurt, die is gevestigd in een andere regio, duurt het een week, voordat de huisarts deze heeft ontvangen en verdere actie kan ondernemen.

Satellietorganisaties
Het bedrijfsleven heeft de melkkoe (zorgstelsel) al lang geleden ontdekt en verdient er dik aan. Ook roept de overheid clubs bijeen, die met ruimschootse jaarlijkse subsidies een dikke boterham verdienen. Steeds meer organisaties en ZZP’ers gaan zich aan de zorg verbinden, hetgeen de kosten enorm opvoert!

Kanteling binnen de zorg
Als men de zorg nog betaalbaar wil blijven houden, dan wordt het hoog tijd dat er wordt ingegrepen! Niet alleen bij het registratie- en declaratiesysteem, maar ook binnen het zorgtraject zelf:

  • Het DBC-systeem moet overboord.
  • Er dient meer multidisciplinair overleg plaats te vinden en een regievoerend arts aangesteld, die het lot en de voortgang van de behandeling van de patiënt in de gaten houdt en waarop de patiënt ook daadwerkelijk kan terugvallen!
  • Er moet veel meer aan preventie worden gedaan. Dit moet ook worden vergoed door de verzekering. Ik roep al jaren dat er meer gekeken moet worden naar oa vitamine D en vitamine B12 tekort. Mijns inziens zien veel artsen dit nog steeds als alternatieve praatjes. Nu is gebleken, dat een vitamine B12 tekort door verdere behandelingen de zorg jaarlijks zo’n acht miljard euro kan gaan kosten.
  • Ga uit van gezondheid en gezond blijven en niet van ziekte en zorg, dit is een afgeleide hiervan.
  • Stop met de zorgkosten uit te besteden aan commerciële instellingen en breng de basisverzekering weer onder bij de overheid als een nationale volksverzekering en laat de premie innen via de belastingen. Scheelt een hoop kosten (incasso’s, reclame, management, etc.). Dit is echt een overheidstaak, de belastingdienst besteed je ook niet uit ivm marktwerking. Dit geld overigens ook voor openbaar vervoer, onderwijs en energie! Wil men zich bijverzekeren (aanvullend) dan kan men bij een zorgverzekeraar terecht.

Initiatieven
Veel initiatieven om de zorg / het zorgstelsel te verbeteren vinden momenteel plaats. Mensen, die vinden dat er iets moet veranderen zetten Zich volop in en steken er veel geld en tijd in om dit tot stand te kunnen brengen. Alleen het beleid in Den Haag is nog niet hierop ingericht en gaat zijn eigen weg.
Via de sociaal media is er een club opgericht de ‘Zorgdenkers’, die veel aan de weg timmert en opduikt bij openbare gelegenheden, waar initiatieven binnen de zorg worden besproken, om hun steentje bij te dragen aan verandering.
De Healthy Community Foundation (HCF) zet zich in om de burger een stem te geven, niet alleen over het verloop van hun behandeling, maar ook om de burgers eigenaar te laten worden over hun gegevens. Zo kan je een Persoonlijk Gezondheidsdossier opstellen.
Jos de Blok van Buurtzorg en Jan Rotmans zetten zich in om een nieuwe zorgverzekering ‘Zorgeloos’ op te richten, waarbij al het geld, ook de winsten, terugvloeien naar de zorg. Om te kunnen starten per 1 januari 2017 was het zaak om 10000 leden te werven, die ze in de loop van 2016 hoopten te bereiken. Na de start op 3 december 2015 bereikten zij al ruimschoots de 10000 leden voor Kerst, in drie weken! Dit duidt er toch wel op dat er behoefte aan is.
Naast deze organisaties zijn er nog vele initiatieven op dit gebied. Dit zou geïnventariseerd kunnen worden.

Aanpak
Hoe pak je de kanteling binnen de zorg aan. Niet om een club managers, zorgverzekeraars, overheidspersoneel of iets dergelijks bij elkaar te zetten om uiteindelijk een rapport op te stellen, dat de minister eventueel naast zich neer kan leggen.
Dit moet gebeuren uit het veld, mensen die al jaren binnen de zorg werken en weten waar ze over praten. Een club als de Zorgdenkers zou hiervoor uitstekend geschikt zijn. Naast specialisten bevinden zich hierin oud-directeuren van zorgorganisaties, ICT’ers, vertegenwoordigers van diverse zorgorganisaties en zorgaanbieders met een eigen praktijk. Winst maken of er geld aan verdienen is hier niet aan de orde. Tot nu toe gebeurt dit geheel belangeloos. Zij kunnen het voortouw nemen om uiteindelijk het gewenste doel te kunnen bereiken.

Financiering
Om een grote slag te maken zal er wel een vorm van financiering nodig zijn om de onkosten van de mensen te vergoeden. Hiervoor is geld nodig. Het is niet verstandig om dit te halen bij een zorgverzekeraar, de farmaceutische industrie of het ministerie van VWS. Hierdoor zal de onafhankelijkheid verdwijnen. Gedacht wordt aan crowdfunding of personen/organisatie die dit willen sponsoren. Het gaat hierbij niet om de leden een dikke vergoeding uit te betalen voor hun aanwezigheid, maar om de kosten te dekken, die de leden maken en om taken te laten uitvoeren.

Tot slot
Vrijdag begint het nieuwe jaar, 2016. Ik hoop dat dit een jaar wordt, waarbij de beleidsmakers in de zorg het licht gaan zien door een beter zorgbeleid te gaan voeren en meer naar de burgers te luisteren. Voor geïnteresseerden beveel ik twee sites aan: www.zorgeloos.care, waar men zich kan aanmelden als ondersteuner voor de nieuwe zorgverzekeraar. Daarnaast is er de (voorlopige) website van de Stichting Healthy Community: www.hcfn.nl en tenslotte de website van De Zorgdenkers www.zorgdenkers.nl, waarop men zich kan aanmelden als meedenker. Ik wil u tevens wijzen op het boek ‘Kerngezond’ van Frank Jonkers (ISBN 978-90-389-2457-1) dat een andere kijk op de zorg geeft. Zeker het lezen waard!

Wat zou het mooi zijn als er op korte termijn financiering beschikbaar komt voor HCF en De Zorgdenkers, zodat deze organisaties in het verlengde van elkaar hun zienswijzen en taken kunnen uitvoeren. Het zal de zorg efficiënter, transparanter en aanmerkelijk goedkoper maken!

Ik wens u een goede jaarwisseling en een gezond en vertrouwend 2016 toe!

Vertrouwen versus wantrouwen


Koosblog1Veel organisaties binnen de ‘nieuwe’ zorg houden zich enkel bezig met kerntaken. Zo werkt men nagenoeg zonder managers en laat men de taken over aan de zorgverleners. Dit schept een band van vertrouwen. Een mooi voorbeeld in deze is de opzet van Buurtzorg door Jos de Blok. Op 8 oktober 2014 is er over dit bedrijf een stukje verschenen van Haico Meijerink met als titel: ‘Buurtzorg: Wij doen niet aan strategische flauwekul’. Dit is waar het vaak om draait!

Het is een mooi verhaal. Jammer dat de schrijver de conclusie weglaat. Ik zou als conclusie willen toevoegen:

  • Vertrouwen ipv wantrouwen.
    De Nederlandse zorg is gebaseerd op wantrouwen. Kijk maar naar de registratielijstjes, scorelijstjes, controles door VWS, IGZ, NZa, Zorgverzekeraars etc. Dat kost een kapitaal dat je niet aan vertrouwde zorg kan besteden.
    Vraag je altijd af: wat heeft de patiënt eraan?
  • Nederigheid (dienstbaarheid) in plaats van hoogmoed.
    Geen paleizen van ziekenhuizen, verzekeringskantoren en noem maar op, maar functionaliteit in dienst van de zorg die je levert. Een vide in een ziekenhuis van vele honderden m2 is misschien wel heel erg mooi, maar of het bijdraagt aan de functie van een ziekenhuis? Waarom een paleis als je ernaar streeft de behandeltijd van de patiënt zo kort mogelijk te houden/maken?
    Vraag je hier ook altijd af: wat heeft de patiënt eraan?
  • De kracht van de organisatie zit ‘m in je professionals.
    Een manager is niet alleen een vaag begrip, in de zorg is het absoluut geen professie. Ze gedijen trouwens het beste in een klimaat van wantrouwen, omdat dat veel administratie en geregel betekent. Zo min mogelijk van die regelaars dus. Menselijke leidinggevenden die de professie kennen, zijn waardevol.
    Ook hier de vraag, wat heeft de patiënt eraan? (niets aan managers dus……….)

Als je over een zorgorganisatie nieuwe stijl denkt, zou ik die conclusies meenemen en me altijd bij ieder idee “out of the box” de vraag stellen : Wat heeft de patiënt eraan? Kom je vanzelf voor je antwoord bij je gesprekspartners, de patiëntverenigingen uit.

Echt iets om over na te denken!

Zorgkosten stijgen door!

IMG_4502Heeft u het ook gelezen? Uw zorgpremie kan in de komende twee jaar wel met 20% stijgen. Dat is voor een modaal Nederlands gezin een fors bedrag. Afgezet tegen de verwachte salarisontwikkeling betekent het opnieuw bezuinigen.
Als we ten opzichte van onze buurlanden goedkope zorg hebben, kan er sprake zijn van een inhaalbeweging, Is dat ook zo?

Nee, absoluut niet. Sla de cijfers van de OECD erop na en je ziet dat Nederland, na Amerika, de duurste zorg kent. Nederland is daar trouwens al eens over gewaarschuwd door de OECD en tot actie gemaand om de zorguitgaven te verminderen.

Vraagt u zich ook af hoe het zo ver heeft kunnen komen?
Het antwoord blijft duister. Het enige wat er met zekerheid over te vertellen is, dat de zorgverzekeraars een bedenkelijke rol spelen. De Nederlander stort zijn verzekeringspenningen in hun kas en de overheid maakt op haar beurt een fors deel van de belastinggelden over. Zo betaalt de burger per jaar een bedrag van 5.500 euro aan zorg! In ruil daarvoor zou de burger kwalitatieve zorg aangeboden krijgen tegen een goede prijs. Daarmee is de rol van de zorgverzekeraar bepaald, namelijk de regie over productvolume en productprijs.

Als je het over de glazenbol hebt die vertelt dat de zorgpremie de komende jaren mateloos stijgt, dan vraag je je af hoe de streepjespakken voor zorginkoop onderhandeld hebben voor 2016? Welk volume tegen welke prijs hebben ze afgesproken? En, hoe steekt die prijsopbouw in elkaar? En, wat houdt de zorginstelling, de zorgverlener en de zorgverzekeraar daaraan over? Hoeveel wordt er aan niet zorggerelateerde kosten, “de strijkstok”, uitgekeerd? Het is allemaal niet bekend.

Alle ontwikkelingen ten spijt, zoals ondermeer de ketenzorg, de DBC-systematiek, het loslaten van het vastgesteld honorarium voor de medische specialist in de DBC-prijs, zouden geen ander resultaat op de prijs hebben dan een continue stijging.
Of is er meer aan de hand? Is er verzet om een werkelijke scherp volume tegen een scherpe prijs af te spreken? Verzet is wel de slechtste meester voor verandering! En zijn de zorgmanagers dan wel geschikt voor het traject van verandering, zoals de onderhandelingen met de medische specialisten over de hoogte van hun honorarium? Willen en kunnen die managers hun vaak megalomane ideeën over hun ziekenhuis, bouw en organisatie, beteugelen om de overhead in hun kosten op een zo laag mogelijk niveau te brengen? Hebben zorgverzekeraar en zorginstelling wel behoefte aan transparantie, omdat ze allebei winst willen en moeten maken?
In het hele verhaal komt de patiënt niet meer voor, anders dan als geldschieter voor het managementspel tussen zorgverzekeraar en zorgverlener/zorginstelling.

Het wordt tijd dat de patiënt, als geldschieter, dus in feite als eigenaar van het zorgaanbod, zijn/haar stem eens duidelijk gaat laten horen en zal worden gehoord!

Wat hebt u als patiënt eraan?

Ondanks de digitale revolutie lopen de zorgkosten steeds verder op en wordt de administratieve werklast steeds groter en blijft de communicatie en informatie ondermaats. Is dat wat we als patiënt willen?
Terwijl aan de ene kant de regering/overheid zich grote zorgen maakt over de toenemende kosten in de zorg, laat men de zorgverlener steeds minder tijd aan zijn patiënten besteden.

Zorgkosten
De administratieve lasten worden geschat op 15 tot 20% van de totale zorgkosten. Het gaat hier over een bedrag van ruim 15 miljard euro per jaar!
Alles dat wordt aangepakt om systemen te verbeteren wordt een fiasco. Steeds meer bedrijven, waaronder organisatieadviesbureaus en consultants, zien de zorgsector als een gewillige melkkoe. Hoe ingewikkelder het systeem is, des te meer er vraag is naar experts, des te meer de euro rolt.
Het is beschamend dat in Nederland, dat zich de rol van ICT-expertise toedicht, dit schimmige spel van de administratieve werklastberg als een onblusbare veenbrand woedt. Denk aan subsidies voor zogenaamde verbeterplannen, niet-functionele, megalomane softwareontwikkelingen, die uit de tijd en begroting lopen, controle en statistiek gebaseerd op ondeugdelijke basisinformatie,

Twee voorbeelden

 

  • Twintig jaar geleden, in 1995, kostte het vervangen van een heup circa 10.200 gulden (4.600 euro). Naast een kleine dag gebruik van de OK, werden er nog 2 tot 3 weken ziekenhuisopname aan gekoppeld. Nu is dezelfde operatie bijna 4x zo duur, terwijl veel patiënt in dagbehandeling worden geholpen.
  • In de negentiger jaren werd de zorg door de ziektekostenverzekering (ziekenfonds/ zorgverzekeraar) vergoed. Nu is er sprake van een basispakket, waarin een deel van de zorg is ondergebracht, een eigen risico geldt en vaak nog een eigen bijdrage wordt gevraagd.

 

Natuurlijk is het systeem van ziekenfonds-/particulier verzekerde niet één op één te vergelijken met het huidige systeem van zorgverzekering. Zo valt de bouw en afschrijving onder de verantwoordelijkheid van de ziekenhuizen zelf. De verzekerde heeft echter geen invloed op het megalomaan gedrag van veel ziekenhuisbestuurders, die hun CV willen opleuken met de bouw van een nieuw, nog groter ziekenhuis. Vraag je eens af: wat heb ik eraan als patiënt?

Declaratiesysteem
De meeste landen om ons heen hebben een gezamenlijk declaratiesysteem ontwikkeld: de DRG’s: Diagnosis Related Groups. Nederland heeft zijn eigen wereldje, de DBC’s, ondertussen uitgegroeid tot een miljarden project. Ondanks alle inspanningen werkt het nog steeds verre van optimaal, is de informatie patiëntonvriendelijk en de communicatiemogelijkheid wel heel erg beperkt tot enkel en alleen declaratie. Ondertussen is het opgepoetst tot DOT, of te wel ‘DBC’s op weg naar transparantie’. Het is maar wat je onder transparantie verstaat!
Zo zal een patiënt die informatie over de ziekenhuisrekening wil, omdat hij daarvoor zijn eigen risico moet aftikken, van het kastje naar de muur gestuurd worden. Van zorgverzekering tot ziekenhuisadministratie: nergens krijgt hij een deugdelijk antwoord op zijn vraag: Wat het ontstaan en de betekenis is van de reeks codes op de nota.
Jammer genoeg laten te veel patiënten het erbij en betalen voor iets dat zij nooit ofte nimmer zullen weten.
Ondertussen blijft de overheid roepen dat er duidelijke nota’s komen en de patiënt die moet controleren.

Het huidige declaratiesysteem heeft niet het eeuwig leven, omdat het binnen Europa weinig medestanders vindt. Nederland is gewoon te klein voor het tafellaken en misschien iets te groot voor het servet, maar ondanks alle lobby zullen we in de komende jaren geconfronteerd worden met een gedwongen overstap naar een Europees, vergelijkbaar registratie-, informatie-, en declaratiesysteem voor de zorg.
Een wijze les: Minder eigenwijs zijn, je aansluiten bij een internationaal systeem, dat ook zijn falen kent en je kunnen vergelijken op vlak van zorg en financiën.

Het EPD
Begin deze eeuw zijn de ziekenhuizen begonnen met het inrichten van de EPD’s: Elektronisch Patiënten Dossier. Nu, 15 jaar later, zijn de resultaten nog steeds teleurstellend. Kapitale missers, geen tot weinig communicatie tussen de verschillende EPD’s, informatie die ver onder de maat blijft.
Als klap op de financiële vuurpijl is er het Landelijk SchakelPunt (LSP), een instelling met exorbitante kosten voor gebrekkige en trage informatie.
Waar het om draait is het gebrek aan eenmalige, gestructureerde registratie van de zorg. Een doorsnee arts is vandaag de dag tussen de 30% en 40% van zijn tijd kwijt aan administratie. Menslief, wat is dat treurig!
Is de gezondheidszorg nu zoveel anders dan ander bedrijven die de ICT-goed benutten?
Het antwoord is eenvoudig weg: nee. Als dienstverlenende organisatie is de basis: data, de relaties daartussen en communicatie en informatie met zijn klanten. De basis is een gestructureerde registratie voor communicatie, informatie en declaratie. En doe dat ook dan nog een keertje eenmalig voor meerdere doeleinden. Back to basics!
Vraag je eens af: wat heb ik als patiënt aan het ziekenhuis EPD?

De Zorgverzekeraars
De Zorgverzekeraars zijn aangesteld als regievoerder op de zorg. Met toezicht op kosten, bereikbaarheid en toegankelijkheid. Dan mag je toch verwachten dat ze een kritische rol spelen bij het vaststellen van de kosten, de kwaliteit, de communicatie en informatie? Daar valt nog heel veel te verbeteren. Vraag je ook hier een af: wat heb ik eraan als patiënt?

Onderzoeksrapport
In het advies, dat Actal over het Kwaliteitsinstituut voor de Zorg aan minister Schippers heeft aangeboden staat dat de verschillende organisaties, waaraan zorgverleners verantwoording moeten afleggen over de kwaliteit van de geleverde zorg, ieder hun eigen werkwijze hebben, die niet op elkaar zijn afgestemd. Dit kost onnodig veel tijd. De zorgverleners hebben die gegevens vaak al in hun systeem staan, maar de aanlevering moet net weer even anders.
Zorgaanbieders moeten in de praktijk nog veel andere kwaliteitsgegevens aanleveren, ook aan onder andere de zorgverzekeraars, de brancheorganisatie van verzekeraars, de Inspectie voor de Gezondheidszorg, de Nederlandse Zorgautoriteit, de stichting Dutch Institute for Clinical Auditing en MediQuest BV. Stel je eens de vraag: wat heb ik er als patiënt aan die diverse registraties?

Kortom
We hebben bij een aantal paragrafen de vraag aan u gesteld: wat heeft u als patiënt eraan? Was het moeilijk om daar een antwoord op te geven? Dat zou toch écht niet mogen, omdat zorg en zorgverzekering de patiënt centraal stellen. Ok, dat zeggen ze tenminste.

Willen we het als patiënten anders?
In ieder geval willen we meer regie op de zorg, zelf keuzes maken en de kosten zelf beïnvloeden.
Moeten we daarmee wachten tot de logge, managementoverladen zorg daarmee komt?
Zouden we beter niet kunnen doen. Uw dokter en dossier zitten in uw broekzak, of ligt op tafel, naast uw notebook. Precies die smartphone van u is de diagnose stellende dokter, uw gezondheidsmonitor en uw digitaal dossier.
Een doorsnee smartphone kan binnenkort meer dan het honderden miljoenen verslindend EPD (trouwens een jaren 70 term waar de ziekenhuizen maar niet van los komen) dat ieder ziekenhuis zich nog steeds permitteert. Met de smartphone, sensoren, apps krijgt ons lichaam een dashboard. De diagnose is gesteld, de dokter kan komen. Het wordt dan niet langer ‘de dokter kan u ontvangen’ maar ‘de patiënt kan de dokter ontvangen’. De rol van de dokter verschuift van de diagnosestellen tot behandelen. Dat bekent nogal wat voor de zorg, waar we met z’n allen miljarden betalen voor de diagnose en dan nog eens miljarden voor de behandeling. Wake up dagdromend zorgmanagement!

Natuurlijk zullen we attent moeten zijn op de validatie van de zorgapps die we gaan gebruiken en de privacy. En natuurlijk zullen er afspraken moeten worden gemaakt over de data die we zelf gaan verzamelen. Data is immers kapitaal. Maar het mag nooit ofte nimmer de rem zijn waar het management van het wankelend zorgbedrijf naar grijpt.

Stel je nu ook weer de vraag: wat heb ik er aan als patiënt?
Makkelijk, toch?

De zorg moet naar de dokter!

LEIDERDORP - Koos DirkseIn een middelgrote stad is er bij een woning een schoorsteenbrandje uitgebroken. Geen enorme fik, het zou bij wijze van spreken kunnen worden geblust met twee emmers water.
Nu bestaat het plaatselijke brandweerkorps voor een groot deel uit goed opgeleide managers. Heren in keurige streepjespakken met stropdas.

Projectgroep
De brandmelding was net binnen en de heren kwamen direct in actie. Meteen werd er een projectgroep gevormd om deze zaak goed aan te pakken. De projectgroep, ook alert, stelde gelijk twee werkgroepen in, want er diende toch op breed niveau te worden bekeken, hoe die brand moest worden geblust. Er werden wandborden vol geschreven met berekeningen betreffende het aantal spuitgasten en brandspuiten, die nodig waren, hoeveel wagens er naar toe moesten, wat de druk van het water was om te kunnen spuiten, hoe lang de slangen waren, enz. enz. Geen eenvoudige klus.

Extern bureau
Een extern ingehuurd bureau bracht tenslotte de uitslag en kwam met een gedegen rapport, dat van begin tot het eind werd bestudeerd. Na evaluatie bleek, dat er voldoende mensen in dienst waren bij het korps, maar te weinig voor het uitvoerende werk. Het grootste deel van de brandweerlieden was wegbezuinigd. Hierdoor konden slechts enkele spuitgasten naar die brand, want er moest een deel achterblijven in de kazerne voor eventuele nieuwe calamiteiten. Dus ging er slechts 1 wagen op pad. Uiteraard zonder sirene. Dit in het kader van de privacy van de bewoners. Inmiddels stond de halve stad in lichterlaaie.

Intern onderzoek
Een intern onderzoek heeft later uitgewezen, dat er een verkeerd beleid was gevoerd bij dat korps. De managers hadden er een grote puinhoop van gemaakt en moesten het veld ruimen. Naast het riante honorarium kregen ze uiteraard nog een buitenproportionele bonus mee. Je kunt mensen van dat niveau toch niet zo op straat zetten……

Betere zorg voor minder geld
Het lijkt een onwerkelijk verhaal, maar zo gaat het nu al jaren in de zorgsector, met name de ziekenhuizen.
Zo’n dertig jaar geleden bestond een ziekenhuis voor het merendeel uit (para)medisch personeel, zoals verpleegkundigen, laboratoriumpersoneel en artsen. Deze zorgverleners voerden op eigen initiatief hun werk uit en dit voldeed uitstekend. Aan de top van het ziekenhuis hadden drie directeuren de leiding: een algemeen directeur, een medisch directeur en een directeur beheer. De zorg was betaalbaar. Er waren geen verrichtingen of opnames, die om een eigen bijdrage van de patiënt vroegen. Dit gold ook voor de gehele eerstelijnszorg. Alles werd betaald en geen eigen risico of eigen bijdrage.
Was er kraamzorg nodig, dan kreeg men 10 dagen kraamhulp thuis. Zonder beperkingen kon de fysiotherapie worden bezocht en medicijnen werden volledig vergoed. En dit, terwijl men niet eens merkte dat men zorgpremie betaalde.

Nieuwe structuur
In die tijd waren er (nog) geen Pc’s. Een administratieve dienst van een academisch ziekenhuis bestond uit circa 25 medewerkers, die nog te maken hadden met drie soorten verzekeringen: ziekenfonds, particulier en privépatiënten. Zij konden het werk ruimschoots aan!
Toen kwam de grote ommekeer. De directie van een ziekenhuis werd omgevormd tot een Raad van Bestuur. Daaronder kwam een brede laag aan directeuren (in het ziekenhuis waar ik werkte: 24 stuks). De administratieve dienst werd omgedoopt tot financieel-economische dienst, zo’n 160 medewerkers. Magazijnen vol met alle mogelijke computerapparatuur. Externe bureaus werden ingehuurd en men struikelde over de (externe) managers à minimaal 1.000 euro per dag (waarvoor je circa 12 verpleegkundigen kon betalen). Ik heb ziekenhuizen meegemaakt, die meer dan 40 externe managers hadden rondlopen. Vaak wist de leiding niet eens meer dat ze waren ingehuurd.

Zorgmonteurs
De zorgsector wordt nog steeds gezien als melkkoe. Er gaan tientallen miljarden euro’s in om en velen willen hiervan graag een graantje meepikken. Deze situatie is teveel doorgeslagen. Het is toch te gek voor woorden, dat een manager gaat uitmaken óf en wanneer een patiënt behandeld wordt en die bepaalt of een operatie al dan niet zal worden uitgevoerd. Medisch personeel moet veel tijd besteden om een manager uit te leggen wat ze aan het doen zijn en met welk doel. En vervolgens gaat de manager, die vaak niet eens een pleister van een verbandje kan onderscheiden, bepalen wat hij of zij moet doen!
Ziekenhuizen kun je tegenwoordig vergelijken met garagebedrijven, waarin het medisch personeel voor monteurs mogen spelen. Vindt men tijdens de werkzaamheden iets dat afwijkt, dan moet men eerst van hogerhand toestemming krijgen of dit ook gelijk ‘gerepareerd’ mag worden.

Zorgverzekeraars
Dit zie je over de gehele sector. Zorgverzekeraars, die uitmaken of een verzekerde een bepaalde behandeling mag ondergaan, door wie het zal gebeuren en waar dit dan zal plaatsvinden. Bovendien maken zij uit of een ziekenhuis bestaansrecht heeft. Voor sluiting draaien zij de hand niet om. Waarom zal je aan patiënten denken, die kosten alleen maar geld! Zij krijgen steeds meer macht binnen de zorg. Enorme organisaties, waar miljarden in omgaan, waarvoor de Wet op de Privacy niet van toepassing is en door de EU worden beschouwd als commerciële instellingen, maar geen winstbelasting behoeven af te dragen. Dit komt omgerekend neer op 541 euro per overstapper (meer dan de helft van de jaarpremie). Voor dit geld hadden we fulltime 25.000 extra verpleegkundigen gehad.

Management
De zorg kent twee ontwikkelingen:
1, de kwaliteit van de zorg, die met sprongen vooruit gaat, te danken aan de medici, de medische onderzoekers, hulpafdelingen, etc.
2. de kostenontwikkeling. Dit wordt geregeld door het management en zijn niet meer in de hand te houden.
Het valt mij op dat ditzelfde op andere gebieden ook gebeurt. Kijk naar de banken en het Europese gebeuren….. Het Verdrag van Maastricht was een samenwerking op een paar gebieden. Zie wat ervan is geworden: Brussel bepaalt straks de kleur van je toiletpapier!
Het is wederom het management dat hiervoor verantwoordelijk is. En dan de manier hoe je door sommige managers benaderd wordt, van “dat regelen we wel even!”, naast een stortvloed aan Engelse managementtermen. Iedere keer verbaast mij de uitspraak weer van bestuurders die moeten dalen tot de Balkenendenorm: Voor dat geld heb je geen goede managers. Voor meer ook niet, dat is wel gebleken.
Enige jaren geleden heb ik hiervoor een term bedacht: Siliconenmentaliteit: je gewichtiger doen voorkomen, dan je in werkelijkheid bent….

Zorgkosten
Iets waar ik me ook over verbaas zijn cijfers over de zorgkosten. Prachtige tabellen hoe de kosten zullen oplopen tot boven de 150 miljard in 2025. Daarnaast worden getallen over de premies gepresenteerd op basis van de formule: de jaarlijkse zorgkosten gedeeld door het aantal afnemers. Dit moeten we met z’n allen opbrengen.
Er is nog nooit iemand opgestaan die zegt: zijn die kosten wel reëel, zijn er geen aannames in verwerkt die overbodig zijn? Er wordt nu maar aangenomen dat dit vaststaande cijfers zijn.
Enige tijd geleden las ik een artikel, dat de artsen de schuld zijn van de enorme toename van de kosten. Te zot voor woorden om dit te concluderen!

Verandering
Het wordt hoog tijd voor de grote ommekeer. Meer handen aan het bed en terugdringen van het niet-medisch personeel. Administratief personeel moet weer worden gezien als ondersteuning van het medisch handelen en niet omgekeerd. En niet zoals enige tijd geleden uit een onderzoek bleek: gemiddeld zeven medewerkers per bed, waarvan 5 niet-medisch. En dan wordt er nota bene bezuinigd op de verpleegkundige die er tussen staat……

Het wordt tijd dat de medici weer gaan uitmaken hoe een zorginstelling patiënten moet behandelen.
De zorg moet echt naar de dokter!