Politiek Den Haag, waar is de huisarts?

De zorg was een belangrijk item tijdens de verkiezingen. Niet de kwaliteit en het resultaat van de zorg, die moeilijk meetbaar zijn – omdat we in Nederland de registratie van de zorg hebben laten verslonzen – maar de kosten. Die zijn bekend en daar kun je zo lekker mee optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. De vierde klas lagere school bij uitstek! Als je erg slim bent, dan kies je nog een perspectief, dat liefst zo hoog mogelijke kosten scoort, bijvoorbeeld de ouderenzorg..

Maar waar is het totaalbeeld van de zorg? Noem het maar het architectuurplaatje, waar je romp en aangeplakte puisten duidelijk op ziet? Diep triest dat geen enkele politicus dat kan produceren, maar de grenzen voor onze zorg, op basis van de euro die de overheid ervoor over heeft, gaat bepalen.

Laten we in de basisarchitectuur van de zorg (weer) eens een lans breken voor de rol van de huisarts. Huisarts zijn moet in een tijd van ongebreidelde besparingsdrift van een euroverslindende overheid niet echt een pretje zijn. Of je maar even meer wilt gaan doen tegen gelijke of minder inkomsten. Dat lukt natuurlijk nooit en de huisarts heeft er het beeld van medische ambtenaar, werkt van negen tot vijf, aan overgehouden.

Oh ja hoor, natuurlijk kan een huisarts na kantoortijd patiënten behandelen, maar dan in een huisartsenpost (HAP). De huisartsenpost ontvangt ongeveer tien keer zoveel voor een consult dan de huisarts tijdens zijn bedrijfstijd. Als hij/zij het waagt een vraagteken te zetten waarom een patiënt niet gewoon tijdens de spreekuurtijd op consult komt, wordt hij/zij niet alleen door de patiënt terecht gewezen, maar ook van de zorgverzekeraar mag hij/zij weinig medewerking verwachten. Die betaalt klakkeloos en wil verder geen commentaar. Niet morren, na de nachtdienst is er de volgende morgen gewoon weer de eigen praktijk met de zorgen van de patiënten. Hoezo wet werktijden? De huisarts wordt ten onrechte verguisd en vergeten in de zorg, terwijl deze dicht bij de patiënt zou moeten staan.

Genoeg hierover, laten we eens kijken wat hij/zij, de familievriend(in) van vroeger, zo allemaal kan. Zoals het woord familievriend(in) al zegt, kent hij/zij zijn patiënten door en door. Hij/zij kent hun vragen, wensen en ja, het is immers 2018, ook hun eisen en wensen. Hij/zij kent de gezondheidsrisico’s, weet welke preventie wel en niet aanslaat en is als enige op de hoogte van de veranderingen in de loop der tijd in de gezondheid en het welzijn van zijn/haar individuele patiënten.
Hij/zij is bij uitstek de monitor voor de gezondheidstoestand van de populatie en de veranderingen die zich erin voltrekken. Met recht kan hij/zij vertellen en documenteren wat de vragen en behoeften van de oudere patiënt zijn en hoe deze op individuele wijze ingevuld kunnen worden zonder dat daar een heel administratief, bureaucratische organisatie onder leiding van niet-wetende managers voor opgetuigd moet worden. Hij/zij levert de basiszorg en kan bepalen of de patiënt voor de zorg naar een ander echelon in ons zorgstelsel moet, of dat deze daar moet blijven of gewoon terug kan keren voor verdere zorg. Hij/zij kan met recht de regievoerder van de zorg op menselijke maat genoemd worden.

Om de huisarts als regievoerder van de zorg te bombarderen moet je natuurlijk wel een aantal randvoorwaarden opstellen. Zo is er het aantal huisartsen en de onderlinge concurrentie. We zullen meer huisartsen nodig hebben, die een gezonde onderlinge concurrentie voeren. De bedrijfstijden die nu voor de werkende patiënt verre van optimaal zijn, zullen aangepast moeten worden aan de veranderde vraag en het aanbod.
De huisartsen gaan de concurrentie aan met de poliklinieken van de ziekenhuizen. Die poliklinieken zijn nog steeds een gehannes met slechte logistiek, te lange toegangstijden en als je er eenmaal bent, lange wachttijden voor je eindelijk in de spreekkamer je zegje in drie minuten mag doen. Dat kan gewoonweg heel wat beter. Een blik op de geregistreerde DBC-codes, een financiële registratie op basis waarvan de ziekenhuizen betaald worden, leert je heel snel dat meer dan 30% van de poliklinische diagnoses met verrichtingen heel goed door een huisarts gedaan kunnen worden. En dat kost héél wat minder, omdat de overheadkosten van de huisarts heel wat lager zijn. Natuurlijk zal de huisarts een eerlijke prijs moeten krijgen voor de diagnosen en verrichtingen die hij erbij krijgt. Maar dan nog: een heel goede, snel toegankelijke zorg dichtbij de patiënt tegen een heel goede prijs.

Een topbesparing is er in de ondersteuning van de zorg, wanneer de huisarts echt de regie zou voeren in de kosten voor het elektronisch patiënten dossier, kortweg het EPD (veel beter is overigens de term Patiëntgebonden dossier, kortweg PGD). Geef de huisarts de regie over de digitale zorggegevensverzameling van zijn/haar patiënt. Alle dikke managementadviezen, overbetaalde consultants en overprijsde EPD’s die de ziekenhuizen voor tientallen miljoenen aanschaffen en voor evenzo vele miljoenen proberen in de lucht te krijgen en te houden ten spijt, gaat het in de basis om een slimme registratie van de zorgvraag, de diagnose, de verrichting en de medicatie.
Geef de huisarts voor een gestandaardiseerd landelijk EPD een vast bedrag per verzekerde per jaar, waarmee het systeem en de basiseisen (bijvoorbeeld de gegevensuitwisseling), die je eraan stelt, betaald kunnen worden en schrijf de uniforme codering van zorgvraag, diagnose, verrichting en medicatie voor met Internationale Classificaties. De uitwisseling van de persoonsgegevens gebeurt met een extract uit die geüniformeerde gegevens en betekent een betere kwaliteit van gegevens, een verhoging van de patiëntveiligheid en eenvoud.
De ziekenhuizen hebben het huisartssysteem dat dus bestaat uit een EPD en een gestandaardiseerde gegevensverzameling maar te volgen en te incorporeren in hun bedrijfssysteem. En dat systeem is in ieder geval vele miljoenen goedkoper dan wat ze nu invoeren en kan echt een rol spelen bij het verbeteren van hun bedrijfsproces. En laten we het dan nog maar niet over de eenheid van taal (de classificaties) hebben, die de ziekenhuizen niet of slecht gebruiken. Hoe komen ze erbij dat ze kennis over patiënten en ontwikkelingen hebben?

Je vraagt je af: Wat let de politiek om dit nu eens echt van de grond te krijgen? Het ontbreken van het architectuurplaatje op het netvlies? Zo moeilijk is het echt niet als je de moed maar hebt om echt te willen veranderen, je doelstellingen scherp formuleert, de criteria concreet definieert en het eigenaarschap van de zorgregie eindelijk eens vastlegt bij de huisarts en hem/haar er eerlijk voor honoreert.

Ongecontracteerde zorg fysiotherapie

Echt belachelijk: als patiënten hun verzekeraar bellen met de vraag wat de verzekeraar vergoedt als ze naar een niet gecontracteerde fysiotherapeut gaan, dan krijgen ze met regelmaat als antwoord: dat ze niets vergoeden van behandeling door niet-gecontracteerde fysiotherapeuten, daar die geen kwaliteit leveren.

Het is ongehoord, dat zorgverzekeraars verkondigen, dat ‘ongecontracteerd’ inhoudt, dat de fysiotherapeut niet gekwalificeerd/goed genoeg is en daarom niet in aanmerking komt voor een contract.
De verzekeraars vertellen uiteraard niet de werkelijke redenen waarom fysiotherapeuten weigeren de aangeboden contracten te ondertekenen.

    1. Contracten zijn eenzijdig door de verzekeraar opgesteld en nauwelijks onderhandelbaar.
    2. De verzekeraars passen de absurde behandelindex toe. Dat wil zeggen: enerzijds dure polissen met bijvoorbeeld 30 fysiotherapiebehandelingen verkopen en anderzijds de uitvoerders/fysiotherapeuten straffen door bijvoorbeeld het laagste tarief nog maar uit te betalen, als de fysiotherapeut gemiddeld boven de 9 behandelingen per patiënt uitkomt.
    3. De tarieven die de verzekeraars hanteren bij vergoeding van fysiotherapie zijn al meer dan 10 jaar bevroren. Stelt u zich eens voor dat u steeds meer (administratief) werk te verrichten krijgt en uw inkomen blijft al 10 jaar lang hetzelfde, terwijl alles duurder wordt.

En ga zo maar door. Dat dit redenen zijn waarom onder andere contracten niet worden getekend wordt in alle toonaarden verzwegen.

Dokter, behandel met je hart en neem je verantwoordelijkheid!

Vrijdagnacht, Nicole wordt wakker met een hevige zeurende pijn, rechts in de bovenbuik, uitstralend naar de rug. Daarnaast is ze erg misselijk. De volgende dag heeft ze een bezoek gebracht aan de huisartsenpost. De wat oudere, ervaren huisarts had sterke vermoedens van een galblaasontsteking en hij verwees haar naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis.

Opname
Nicole werd daar onderzocht door een assistent-chirurg, die besloot om haar op te nemen. De volgende dag zouden er meer onderzoeken plaatsvinden, waaronder het maken van een echo. De dienst van de eerste arts zat erop en die volgende ochtend kwam er een andere assistent-chirurg aan haar bed. Zij gaf aan, dat verder onderzoek niet nodig was, ook geen echo. Nicole kon naar huis met het advies eenmaal daags 80 mg Omeprazol (een maagzuurremmer) te nemen en 8 tabletten paracetamol, of meer, tegen de pijn.

Naar huis
Thuisgekomen ging het niet goed met Nicole. De misselijkheid was enorm, ze kon niets eten. Daarbij was de pijn ondraaglijk! Nicole is alleenstaande moeder met nog twee kinderen thuis, waar ze nu niet voor kon zorgen. Daarnaast maakte ze zich zorgen over haar nieuwe baan waar ze kort geleden is begonnen.
Woensdag was haar situatie zo heftig dat ze een bezoek bracht aan de huisarts. Deze wilde toch een echo hebben en bloeduitslagen. Een echo aanvragen duurt drie tot vier weken, tenzij Nicole bereid is naar een gemeente 20 km verderop te gaan (het ziekenhuis waar ze was opgenomen is nog geen tien minuten van haar woning, maar daar had men geen tijd). Dit zou de volgende dag kunnen. Ze moest familie met een auto vragen om met haar mee te gaan, het openbaar vervoer zou uren extra kosten.

Uitslag echo
De dag daarop (vrijdag) zou de uitslag bekend zijn. Haar eigen huisarts belde haar die middag op. Bij de eerste blik was het al duidelijk: een hevige galblaasontsteking, waaraan ze op korte termijn geholpen dient te worden. Maar met het weekend en de Kerstdagen voor de deur, zal dit nog minstens een week duren.

Wat is het resultaat?
Als de assistent-chirurg haar werk goed had gedaan en haar supervisor de moeite had genomen om haar ook te onderzoeken, was er direct een echo gemaakt en was Nicole niet al die ellende aangedaan. De leidinggevende vindt het blijkbaar niet nodig om betere controle uit te oefenen. Stel je voor zeg, in je weekend! Als je zo met patiënten omgaat had je tuinman op een begraafplaats moeten worden en geen arts!
Dat door deze verzaking van hun taak:

  • Nicole minstens 14 dagen behoorlijk ziek is;
  • Ze met haar kinderen vreselijke Kerstdagen ingaat;
  • Het hele circus met opname weer opnieuw gaat beginnen;
  • Zij langdurig haar werk niet kan oppakken;
  • Als het tegenzit zij haar nieuw verworven baan kwijt is;
  • De zorgkosten enorm oplopen; het eerste weekend, waaronder twee opname dagen worden doorberekend, zonder dat er iets is gebeurd.

In deze gevallen dienen patiënten toch mondiger te worden en klachten over zulke zaken in te dienen. Krijgt men geen bevredigend antwoord, stap dan naar het medisch tuchtcollege, want dit soort wanprestaties, waaraan nog een hoop geld aan wordt verdiend, dient de kop te worden ingedrukt.

Om privacyredenen heb ik voor de patiënte de naam Nicole toegekend.

Laag inkomen en eigen risico

Op 21 september jl las ik op Skipr een blog van Lodi Hennink, oud-directeur van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), met als titel ‘Eigen risico ongewijzigd, zorgmijden tóch omlaag. Hierbij wil ik wat kanttekeningen plaatsen.

In het artikel gaf hij aan dat chronisch zieken en ouderen jaarlijks hun eigen risico verbruiken. Om pieken te voorkomen stelt hij voor om vanaf 1 januari maandelijks een twaalfde deel van het eigen risico tegelijk met de premie te incasseren. Dat is maandelijks een bedrag van € 32 extra op de premie van de ziektekostenverzekering. Mocht aan het eind van het jaar het eigen risico niet volledig zijn verbruikt, dan krijgt men het restant van het geld terug.
Volgens Hennink voorkomt dit systeem gedurende het lopend jaar onvoorziene kosten en wordt hierdoor zorgmijden – te weinig geld op de bankrekening – omzeild.

Hij gaat verder met: ‘Dat beeld is aanlokkelijk. Want iedere euro die minder ten koste gaat van het spaarsaldo, vertaalt zich aan het einde van het jaar in een welkome en vaak substantiële terugbetaling van maximaal 385 euro. Een mooie sigaar uit eigen doos die aanvoelt als een tantième’.

Het argument van ‘te weinig geld op de bankrekening’ is niet het probleem. Heeft men wel een (vaak klein) bedrag op de bankrekening staan, dan zal dat zeker niet aan zorg worden besteed, omdat men dit wil behouden voor andere tegenvallers. Men ‘kijkt’ het dan nog wel even aan!
Verder spreekt Hennink over iedere euro, die ‘ten koste gaat van de spaarrekening’. Heeft dokter Hennink zich wel eens gerealiseerd, dat deze mensen helemaal geen kans zien om  iets te sparen. Ze moeten ieder dubbeltje omdraaien om rond te komen. Veel van hen komen uit de zwaarste beroepen met lage inkomens. Hennink vindt dat die teruggave aanvult als een soort tantième!

Dit is nu precies de kern van het probleem, die door velen niet wordt begrepen. Deze mensen ervaren het al als straf om ziek te zijn. Zij hebben het geld niet, ook niet in termijnen! Als je chronisch ziek bent moet je vaak rondkomen van een WIA uitkering. Dat zijn inkomsten onder het sociaal minimum! Wordt dat wel eens gerealiseerd?
En dan het eigen risico, dat gebaseerd is op de zorgkostenstijging. Er wordt naar een totaal plaatje van zorgkosten gekeken, maar niet naar de uitgaven. Daar kunnen miljarden op bezuinigd worden, maar men wil dit niet zien!

Ik vind het betreurenswaardig dat zoveel beleidsmakers en mensen met midden en hogere inkomens zich niet kunnen verplaatsen in de schoenen van mensen met lage inkomens en dan nog degenen die ziek zijn.
Waar ik me het meest aan stoor is het feit, dat de kosten van de zorg niet worden aangepakt. Er moeten veel heilige huisjes aangepakt, waardoor er een halt wordt geroepen aan de eindeloze geldstroom naar instanties, die weinig tot niets met zorg van doen hebben.
Zo worden de zorggelden onzorgvuldig verdeeld. Waarom moeten mensen die niets hebben en ziek zijn dan toch nog de eigen bijdrage betalen, waardoor ze nog meer in de problemen komen. Om het ziekzijn hebben ze ook niet gevraagd.

Het voorstel van de heer Hennink vind ik dan ook schaamteloos! Laat hij zich eens verplaatsen in de schoenen van deze groep mensen, maar dat schijnt toch moeilijk te zijn, vooral vanuit ivoren torens!

Debat over Eigen Risico, een schijnvertoning

Afgelopen woensdagavond woonde ik in de Tweede Kamer het debat bij over het eigen risico. In de meeste verkiezingsprogramma’s werd aangegeven dat men het eigen risico wil verlagen. Zo is het ook aan de kiezer gebracht. Ook waren 98 van de 150 Kamerleden voor een verlaging. Tijdens het debat bleek, dat de kiezer een rad voor ogen is gedraaid.

Het debat duurde van 20.30 tot 23.00 uur. Lilian Marijnissen nam als eerste het woord. Zij gaf duidelijk aan, dat de patient boete krijgt op ziek zijn door het eigen risico. In Nederland zijn er 800.000 patienten, die een betalingsregeling hebben moeten treffen met de zorgverzekeraar. Zij kunnen het niet opbrengen. Vertegenwoordigers van vele partijen, zoals Ellemeet (GL), Agema (PVV), Marijnissen (SP), Sazias (50+), Nijboer (PvdA), Kuzu (Denk), Baudet (FvD) en Arissen (PvdD) namen het fel op tegen deleden van de ‘nieuwe coaltie’. VVD, D66, CDA en CU, die inmiddels de verkiezingsbelofte vergeten waren. Ze streden echt voor de kleine miljoen burgers, waar de kosten van de zorg tot aan de lippen staat.

Sneu in dit geval is, dat deze mensen lage inkomens hebben en vaak de zwaarste beroepen. Wat moet je doen als je wel de huisarts vergoed krijgt, maar de voorgeschreven medicijnen niet kan ophalen omdat dit van het eigen risico afgaat!

Het verbaasde mij, dat Kamerleden als Keijzer (CDA), Dijkstra (D66), Dik-Faber (CU) en Arno Rutte (VVD)  geen enkele boodschap aan de burger hadden. Ondanks dat er verschillende malen is aangegeven dat in de verkiezingscampagne van CDA en, CU stond aangegeven, dat het eigen risico fors werd verlaagd, werd er constant omheen gedraaid. Zuivere partijpolitiek, die net doet of de neus bloedt! Het gelieg en gedraai van deze twee Christelijke partijen was weerzinwekkend. Als ze een ruggegraat hebben zou ik met spoed die ‘C’ uit hun naam verwijderen. Met een bijbel op schoot past het niet om te liegen en de burgers te belazeren!

Enig ontzag van mijn kant gaat toch wel uit naar de leden die echt strijden namens de burger en die felle kritiek uitten op het beleid en het gesjoemel met het eigen risico.
In zijn spreektijd gaf Thierry Baudet aan, dat er wel op andere manieren binnen de zorg kan worden bezuinigd, noem alle ingehuurde consultants en managers, de 20% administratiekosten en de weelde bij de zorgverzekeraars.

Arno Rutte (VVD) interumpeerde met de volgende domme vraag: “Bezuinigen op administratiekosten? Dus een cardioloog mag na het onderzoek zijn rapporten niet meer uitwerken?”. Hoe dom kun je zijn! Deze man snapt er werkelijk niets van en zit er mijns inziens alleen voor het geld en een goede baan in de toekomst. Aan de burger heeft hij duidelijk lak!

En dan minister Schippers, ze vindt dat ze zo haar best doet en er komt zo weinig van terecht! De 15 euro eigen risico is van de baan, maar het moet uit de lengte of de breedte komen, dus gaat de premie omhoog. Op de vraag of ze dit terecht vond, antwoordde ze: Ik stel de hoogte van de zorgpremie niet vast, dat doet de zorgverzekeraar!. Zorg is nota bene een overheidstaak, maar ze hebben het volledig uit handen gegeven aan commerciële instellingen! Hoe ziek kun je zijn!

Een dag voor dit debat, op Prinsjesdag, werd in de begroting aangegeven, dat het eigen risico zou worden verhoogd naar 400 euro. Daar is later op de dag over gedebatteerd. In dat debat bleef Schippers vasthouden aan dit bedrag. Nu, een dag later, wordt aangegeven dat die verhoging van de baan is, dat via een brief door informateur Zalm (VVD) aan de Kamerleden werd meegedeeld. Veel Kamerleden hadden hier moeite mee. Als VVD, die in zowel het oude als het nieuwe kabinet zit, moet je toch op Prinsjesdag al geweten hebben, dat dit eraan zat te komen! Schippers ontkende dit. Ook Pia Dijkstra van D66, die hieraan toevoegde: als ik het had geweten, dan had ik niets gezegd, dat is aan onze partijleider!

In 2018 blijft het eigen risico gelijk, maar wat doet het nieuwe kabinet de drie jaar erna? Er zit nog 100 euro verhoging in de pocket. Niemand kon hier iets over zeggen.

De denkfout die constant wordt gemaakt is dat er naar de zorgkosten als één geheel wordt gekeken, niet waar het aan wordt uitgegeven. Ik weet uit ervaring, dat er heel veel zaken zijn, die niet door de beugel kunnen en waar veel figuren, die niets met de zorg van doen hebben, een hele dikke boterham aan verdienen. Ook het declaratiesysteem DBC is één grote geldverslindende machine, ondoorzichtig en zeer fraudegevoelig! De tarieven die aan de coderingen zijn gekoppeld zijn niet berekend, maar bepaald! Hoe ondoorzichtiger, hoe meer instanties er aan het infuus van de zorggelden komen te hangen, uurtje factuurtje!

Een dergelijk Kamerdebat zal nooit wat opleveren aan vermindering van de zorgkosten. Er wordt naar een heel klein detail gekeken, bijvoorbeeld het eigen risico, terwijl naar het geheel moet worden gekeken. Start eens met onderzoek om een zorgstelsel op poten te zetten en ga ervan uit dat er niets bestaat. Hoe zou je het aanpakken? Betrek gegevens uit het buitenland erbij, hoe doen zij dit. Maar ga niet op een wankel systeem pleisters zitten plakken om vervolgens weer over te gaan tot de orde van de dag.

Ik vind dat het zorgstelsel en zeker de burgers serieus moeten worden genomen en opnieuw moet worden opgezet. En houdt in het achterhoofd: je wordt niet ziek omdat dit prettig is.

Daarnaast moet er eens goed gekeken worden naar dit politieke stelsel. Zo als dit nu gaat is het een schijnvertoning, waar de burger, de kiezer niet om heeft gevraagd. Veel Kamerleden  zitten hun dag uit tegen riante arbeidsvoorwaarden en zijn de burger vergeten. Het heeft geen enkele zin om op zo’n manier beleid te voeren, of zoals Baudet zei: balletje-balletje spelen!